
Oś czasu historii Polski
Ponad tysiąc lat historii, pamięci i tożsamości.
Il battesimo della Polonia
Nel 966 il principe Mieszko I, sovrano della dinastia dei Piast, ricevette il battesimo cristiano. Questo evento segnò una svolta fondamentale nella storia della Polonia, favorendo l'integrazione del giovane Stato nell'Europa cristiana latina e contribuendo al consolidamento del potere della dinastia dei Piast.
Chrzest Polski
W 966 roku książę Mieszko I, władca z dynastii Piastów, przyjął chrzest. Wydarzenie to stanowiło przełomowy moment w historii Polski, sprzyjając włączeniu młodego państwa do kręgu łacińskiej Europy chrześcijańskiej oraz umacniając władzę dynastii Piastów.
Battaglia di Cedynia
Le forze di Mieszko I sconfiggono quelle del margravio Hodone presso Cedynia.
Bitwa pod Cedynią
Wojska Mieszka I pokonują siły margrabiego Hodona pod Cedynią.
Congresso di Gniezno
L’imperatore Ottone III incontrò Boleslao il Coraggioso a Gniezno. L’incontro rafforzò il prestigio del giovane Stato dei Piast e accompagnò la costituzione della metropolia ecclesiastica di Gniezno. Il giorno esatto è discusso.
Zjazd gnieźnieński
Cesarz Otton III spotkał się w Gnieźnie z Bolesławem Chrobrym. Zjazd umocnił pozycję państwa Piastów i wiązał się z utworzeniem metropolii kościelnej w Gnieźnie. Dokładna data dzienna pozostaje przedmiotem dyskusji.
Incoronazione di Boleslao I il Coraggioso
Boleslao il Coraggioso divenne il primo re incoronato della Polonia, sottolineando la sovranità del regno. La data precisa non è documentata; il 18 aprile è una ricostruzione tradizionale.
Koronacja Bolesława Chrobrego
Bolesław Chrobry został pierwszym koronowanym królem Polski, podkreślając suwerenność państwa. Dokładna data koronacji nie jest znana; 18 kwietnia to tradycyjna hipoteza.
Morte del vescovo Stanislao di Cracovia
La morte del vescovo durante il conflitto con Boleslao II segna la storia della monarchia dei Piast.
Śmierć biskupa Stanisława ze Szczepanowa
Śmierć biskupa podczas konfliktu z Bolesławem II staje się ważnym wydarzeniem w dziejach monarchii Piastów.
Frammentazione territoriale della Polonia
Il sistema successorio legato al testamento di Boleslao III apre la fase delle divisioni dinastiche.
Początek rozbicia dzielnicowego
Zasady sukcesji związane z testamentem Bolesława Krzywoustego rozpoczynają okres podziałów dzielnicowych.
Corrado di Masovia invita l’Ordine Teutonico
Corrado di Masovia avvia i rapporti con i cavalieri teutonici per la difesa delle proprie terre.
Sprowadzenie Krzyżaków przez Konrada Mazowieckiego
Konrad Mazowiecki nawiązuje współpracę z zakonem krzyżackim w celu obrony swoich ziem.
Battaglia di Legnica
Le forze mongole sconfiggono l’esercito guidato da Enrico II il Pio.
Bitwa pod Legnicą
Wojska mongolskie pokonują siły dowodzone przez Henryka II Pobożnego.
Statuto di Kalisz sui diritti degli ebrei
Il principe Boleslao il Pio concede garanzie legali agli ebrei della Grande Polonia, poi confermate da altri sovrani.
Statut kaliski o prawach Żydów
Książę Bolesław Pobożny nadaje Żydom Wielkopolski gwarancje prawne, później potwierdzane przez kolejnych władców.
Incoronazione di Przemysł II
Nella cattedrale di Gniezno, Przemysł II viene incoronato re di Polonia. La cerimonia segna un importante passo verso la ricostituzione del regno dopo la frammentazione territoriale.
Koronacja Przemysła II
W katedrze gnieźnieńskiej Przemysł II zostaje koronowany na króla Polski. Uroczystość stanowi ważny krok ku odbudowie królestwa po okresie rozbicia dzielnicowego.
Incoronazione di Ladislao I Łokietek
L’incoronazione a Cracovia rappresenta una tappa decisiva della riunificazione del regno.
Koronacja Władysława Łokietka
Koronacja w Krakowie jest ważnym etapem ponownego jednoczenia Królestwa Polskiego.
Prima menzione documentaria di Łódź
Un documento del principe di Łęczyca e Dobrzyń contiene una delle prime attestazioni del nome Łódź.
Pierwsza wzmianka o Łodzi
Dokument księcia łęczyckiego i dobrzyńskiego zawiera najstarszą znaną wzmiankę o nazwie Łódź.
Incoronazione di Casimiro III il Grande
Casimiro III sale al trono e promuove riforme amministrative, economiche e giuridiche.
Koronacja Kazimierza III Wielkiego
Kazimierz III obejmuje tron i rozwija reformy administracyjne, gospodarcze i prawne.
Fondazione dell’Accademia di Cracovia
Casimiro III fonda l’università di Cracovia, una delle più antiche d’Europa centrale.
Założenie Akademii Krakowskiej
Kazimierz Wielki zakłada Akademię Krakowską, jedną z najstarszych uczelni Europy Środkowej.
Morte di Casimiro III il Grande
Muore l’ultimo sovrano della linea reale dei Piast; la successione passa agli Angioini.
Śmierć Kazimierza III Wielkiego
Umiera ostatni król z dynastii Piastów; tron obejmuje dynastia Andegawenów.
Fondazione del monastero di Jasna Góra
Il duca Władysław Opolczyk introduce i monaci paolini sul colle di Częstochowa, avviando la storia di uno dei maggiori santuari mariani della Polonia.
Fundacja klasztoru na Jasnej Górze
Książę Władysław Opolczyk sprowadza paulinów na wzgórze w Częstochowie, dając początek dziejom jednego z najważniejszych sanktuariów maryjnych w Polsce.
Incoronazione di Edvige d’Angiò
Jadwiga viene incoronata sovrana della Polonia a Cracovia.
Koronacja Jadwigi Andegaweńskiej
Jadwiga zostaje koronowana na władcę Polski w Krakowie.
Unione di Krewo
L’accordo dinastico prepara il legame tra il Regno di Polonia e il Granducato di Lituania.
Unia w Krewie
Układ dynastyczny przygotowuje związek Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Incoronazione di Ladislao II Jagiełło
Dopo il battesimo e il matrimonio con Jadwiga, Jagiełło diventa re di Polonia.
Koronacja Władysława II Jagiełły
Po chrzcie i ślubie z Jadwigą Jagiełło zostaje królem Polski.
Battaglia di Grunwald
Le forze polacco-lituane sconfiggono l’Ordine Teutonico in una grande battaglia medievale.
Bitwa pod Grunwaldem
Wojska polsko-litewskie pokonują zakon krzyżacki w jednej z największych bitew średniowiecza.
Prima fondazione urbana di Łódź come Ostroga
Il vescovo Jan Kropidło emette il privilegio per fondare un centro urbano sulle terre di Łodzia, con il nome proposto di Ostroga.
Pierwsza lokacja Łodzi pod nazwą Ostroga
Biskup Jan Kropidło wydaje przywilej lokacyjny dla ośrodka miejskiego na terenie wsi Łodzia, pod planowaną nazwą Ostroga.
Łódź ottiene i diritti cittadini
Il re Ladislao II Jagiełło concede a Łódź il privilegio regio di città, punto di riferimento della sua storia municipale.
Nadanie Łodzi praw miejskich
Król Władysław Jagiełło nadaje Łodzi królewski przywilej miejski, uznawany za przełomową datę w dziejach miasta.
Assalto al santuario di Jasna Góra
Un gruppo armato saccheggia il santuario e danneggia l’immagine della Madonna di Częstochowa. L’icona viene poi restaurata a Cracovia.
Napad na klasztor jasnogórski
Zbrojna grupa dokonuje napadu rabunkowego na Jasną Górę i uszkadza obraz Matki Bożej Częstochowskiej. Wizerunek zostaje następnie odnowiony w Krakowie.
Morte di Ladislao II Jagiełło
Si conclude il lungo regno del fondatore della dinastia jagellonica sul trono polacco.
Śmierć Władysława II Jagiełły
Kończy się długie panowanie twórcy jagiellońskiej dynastii na polskim tronie.
Seconda pace di Toruń
Il trattato conclude la guerra dei tredici anni tra il Regno di Polonia e l’Ordine Teutonico.
II pokój toruński
Traktat kończy wojnę trzynastoletnią między Królestwem Polskim a zakonem krzyżackim.
Nascita di Niccolò Copernico
A Toruń nasce l’astronomo che proporrà il modello eliocentrico del sistema planetario.
Narodziny Mikołaja Kopernika
W Toruniu rodzi się astronom, który sformułuje heliocentryczny model Układu Słonecznego.
Costituzione Nihil novi
Il Sejm di Radom limita la legislazione regia senza il consenso delle rappresentanze nobiliari.
Konstytucja Nihil novi
Sejm w Radomiu ogranicza możliwość stanowienia prawa przez króla bez zgody stanów sejmujących.
Omaggio prussiano
Alberto di Hohenzollern presta omaggio feudale al re Sigismondo I a Cracovia.
Hołd pruski
Albrecht Hohenzollern składa w Krakowie hołd lenny królowi Zygmuntowi I.
Pubblicazione del De revolutionibus di Copernico
Viene pubblicata l’opera che espone il modello eliocentrico di Copernico.
Publikacja De revolutionibus Kopernika
Ukazuje się dzieło przedstawiające heliocentryczną teorię Kopernika.
Pubblicazione dell’opera eliocentrica di Copernico
Viene pubblicato il De revolutionibus orbium coelestium di Niccolò Copernico.
Wydanie dzieła Kopernika o teorii heliocentrycznej
Ukazuje się dzieło Mikołaja Kopernika De revolutionibus orbium coelestium.
Unione di Lublino
La Polonia e la Lituania costituiscono la Confederazione delle Due Nazioni.
Unia lubelska
Polska i Litwa tworzą Rzeczpospolitą Obojga Narodów.
Prima libera elezione del sovrano
La nobiltà elegge Enrico di Valois re della Confederazione polacco-lituana.
Pierwsza wolna elekcja
Szlachta wybiera Henryka Walezego na króla Rzeczypospolitej.
Confederazione di Varsavia
L’atto stabilisce garanzie di pace religiosa nella Confederazione polacco-lituana.
Konfederacja warszawska
Akt ustanawia gwarancje pokoju religijnego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Battaglia di Kircholm
Le truppe della Confederazione guidate da Jan Karol Chodkiewicz sconfiggono l’esercito svedese.
Bitwa pod Kircholmem
Wojska Rzeczypospolitej pod dowództwem Jana Karola Chodkiewicza zwyciężają armię szwedzką.
Battaglia di Kłuszyn
Le forze di Stanisław Żółkiewski sconfiggono un esercito russo-svedese durante la guerra con la Moscovia.
Bitwa pod Kłuszynem
Wojska Stanisława Żółkiewskiego pokonują armię rosyjsko-szwedzką podczas wojny z Moskwą.
Tregua di Deulino
La tregua conclude una fase della guerra con la Moscovia e amplia temporaneamente i territori della Confederazione.
Rozejm w Dywilinie
Rozejm kończy etap wojny z Moskwą i czasowo powiększa terytorium Rzeczypospolitej.
Inizio della rivolta cosacca di Chmel’nyc’kyj
La rivolta cosacca nei territori ucraini apre una lunga crisi militare e sociale della Confederazione.
Początek powstania Chmielnickiego
Powstanie kozackie na ziemiach ukraińskich rozpoczyna długotrwały kryzys militarny i społeczny Rzeczypospolitej.
Inizio del Diluvio svedese
L’invasione svedese avvia un periodo di occupazioni, distruzioni e resistenza nella Confederazione.
Początek potopu szwedzkiego
Najazd szwedzki rozpoczyna okres okupacji, zniszczeń i oporu w Rzeczypospolitej.
Invasione svedese e Diluvio
Inizia la grande invasione svedese che devasta ampie regioni della Confederazione.
Potop szwedzki
Rozpoczyna się najazd szwedzki, który pustoszy rozległe obszary Rzeczypospolitej.
Inizio dell’assedio di Jasna Góra
Durante il Diluvio svedese le truppe assedianti tentano di entrare nella fortezza-monastero. La difesa di Jasna Góra diventa un importante simbolo della resistenza.
Początek oblężenia Jasnej Góry
Podczas potopu szwedzkiego wojska oblegające próbują wkroczyć do klasztornej twierdzy. Obrona Jasnej Góry staje się ważnym symbolem oporu.
Fine dell’assedio di Jasna Góra
Nella notte fra il 26 e il 27 dicembre gli assedianti svedesi si ritirano da Jasna Góra. La difesa del monastero acquista grande significato religioso e patriottico.
Zakończenie oblężenia Jasnej Góry
W nocy z 26 na 27 grudnia wojska szwedzkie odstępują od oblężenia Jasnej Góry. Obrona klasztoru zyskuje wielkie znaczenie religijne i patriotyczne.
Voti di Leopoli di Giovanni II Casimiro
Nella cattedrale di Leopoli il re Giovanni II Casimiro affida la Confederazione polacco-lituana alla protezione della Vergine Maria, proclamandola Regina della Corona polacca.
Śluby lwowskie Jana Kazimierza
W katedrze lwowskiej król Jan II Kazimierz oddaje Rzeczpospolitą pod opiekę Matki Bożej, ogłaszając Ją Królową Korony Polskiej.
Pace di Oliwa
La pace con la Svezia chiude una lunga fase di guerre nel Baltico.
Pokój oliwski
Pokój ze Szwecją kończy długi etap wojen nad Bałtykiem.
Tregua di Andrusovo
La Confederazione e la Moscovia concordano una tregua con importanti perdite territoriali per la prima.
Rozejm w Andruszowie
Rzeczpospolita i Moskwa zawierają rozejm, który oznacza istotne straty terytorialne dla Rzeczypospolitej.
Vittoria di Giovanni III Sobieski a Vienna
Le forze alleate guidate dal re polacco sconfiggono l’esercito ottomano davanti a Vienna.
Odsiecz wiedeńska
Wojska sprzymierzone pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego pokonują armię osmańską pod Wiedniem.
Sejm silenzioso
Il Sejm approva riforme sotto la pressione della mediazione russa, simbolo della crescente influenza esterna.
Sejm niemy
Sejm zatwierdza reformy pod presją rosyjskiego pośrednictwa, co symbolizuje wzrost obcych wpływów.
Prima spartizione della Polonia
Russia, Prussia e Austria procedono alla prima spartizione della Confederazione.
I rozbiór Polski
Rosja, Prusy i Austria dokonują pierwszego rozbioru Rzeczypospolitej.
Costituzione del 3 maggio
La Confederazione adotta una costituzione volta a riformare le istituzioni dello Stato.
Konstytucja 3 maja
Rzeczpospolita uchwala konstytucję mającą zreformować ustrój państwa.
Seconda spartizione della Polonia
Russia e Prussia impongono una nuova spartizione del territorio polacco-lituano.
II rozbiór Polski
Rosja i Prusy dokonują kolejnego rozbioru ziem Rzeczypospolitej.
Inizio dell’insurrezione di Kościuszko
Tadeusz Kościuszko proclama a Cracovia l’insurrezione contro il dominio straniero.
Początek insurekcji kościuszkowskiej
Tadeusz Kościuszko ogłasza w Krakowie powstanie przeciw obcej dominacji.
Battaglia di Racławice
Gli insorti guidati da Kościuszko ottengono una vittoria sulle forze russe.
Bitwa pod Racławicami
Powstańcy dowodzeni przez Kościuszkę odnoszą zwycięstwo nad wojskami rosyjskimi.
Terza spartizione e scomparsa dello Stato polacco
La terza spartizione cancella lo Stato polacco indipendente dalla carta politica europea.
III rozbiór Polski i utrata państwowości
Trzeci rozbiór usuwa niepodległe państwo polskie z mapy politycznej Europy.
Nascita di Adam Mickiewicz
Nasce Adam Mickiewicz, futuro poeta nazionale e figura centrale del romanticismo polacco.
Narodziny Adama Mickiewicza
Przychodzi na świat Adam Mickiewicz, przyszły poeta narodowy i jedna z najważniejszych postaci polskiego romantyzmu.
Nascita del Ducato di Varsavia
Napoleone istituisce il Ducato di Varsavia in parte delle ex terre polacche.
Utworzenie Księstwa Warszawskiego
Napoleon tworzy Księstwo Warszawskie na części dawnych ziem polskich.
Nascita di Juliusz Słowacki
Nasce Juliusz Słowacki, poeta e drammaturgo tra i grandi protagonisti del romanticismo polacco.
Narodziny Juliusza Słowackiego
Przychodzi na świat Juliusz Słowacki, poeta i dramaturg, jeden z czołowych twórców polskiego romantyzmu.
Nascita di Fryderyk Chopin
A Żelazowa Wola nasce il pianista e compositore la cui musica diventerà una voce fondamentale della cultura polacca. La data del 1° marzo è quella indicata dall’Istituto Chopin.
Narodziny Fryderyka Chopina
W Żelazowej Woli rodzi się pianista i kompozytor, którego muzyka stanie się ważną częścią polskiej kultury. Datę 1 marca podaje Narodowy Instytut Fryderyka Chopina.
Congresso di Vienna e Regno del Congresso
Il nuovo assetto europeo crea un Regno di Polonia legato alla corona russa.
Kongres wiedeński i Królestwo Polskie
Nowy ład europejski tworzy Królestwo Polskie połączone unią personalną z Rosją.
Nascita di Stanisław Moniuszko
Nasce a Ubiel il compositore considerato uno dei padri dell’opera nazionale polacca, autore di Halka e Straszny dwór.
Narodziny Stanisława Moniuszki
W Ubielu rodzi się kompozytor uznawany za jednego z twórców polskiej opery narodowej, autor Halki i Strasznego dworu.
Il provvedimento che apre la Łódź industriale
Un provvedimento del Regno del Congresso sostiene gli insediamenti manifatturieri e prepara il rapido sviluppo tessile di Łódź.
Początek przemysłowej Łodzi
Rozporządzenie władz Królestwa Polskiego wspiera rozwój osad fabrycznych i otwiera drogę do rozkwitu przemysłu włókienniczego w Łodzi.
Nascita di Cyprian Norwid
Nasce Cyprian Norwid, poeta e artista la cui opera sarà pienamente riconosciuta dopo la sua morte.
Narodziny Cypriana Norwida
Przychodzi na świat Cyprian Norwid, poeta i artysta, którego twórczość zostanie w pełni doceniona po śmierci.
Nasce il primo insediamento tessile di Łódź
Si sviluppa Nowe Miasto, insediamento di artigiani tessili, fra le prime basi della futura città industriale.
Powstaje pierwsza osada sukiennicza w Łodzi
Rozwija się Nowe Miasto, osada sukiennicza będąca jednym z fundamentów przyszłej przemysłowej Łodzi.
Insurrezione di Novembre
A Varsavia inizia una sollevazione contro il dominio dell’Impero russo.
Powstanie listopadowe
W Warszawie wybucha powstanie przeciw panowaniu Imperium Rosyjskiego.
Prima pubblicazione di Pan Tadeusz
A Parigi esce la prima edizione di Pan Tadeusz di Adam Mickiewicz, destinato a diventare il poema nazionale polacco.
Pierwsze wydanie „Pana Tadeusza”
W Paryżu ukazuje się pierwsze wydanie „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza, uznanego później za polską epopeję narodową.
Nascita di Jan Matejko
A Cracovia nasce Jan Matejko, pittore che renderà celebri grandi episodi della storia polacca attraverso monumentali dipinti.
Narodziny Jana Matejki
W Krakowie rodzi się Jan Matejko, malarz, który w monumentalnych obrazach uwieczni najważniejsze wydarzenia z dziejów Polski.
Macchina a vapore nella fabbrica di Ludwik Geyer
L’introduzione di una macchina a vapore nell’industria cotoniera di Geyer segna la trasformazione tecnologica della città.
Maszyna parowa w fabryce Ludwika Geyera
Wprowadzenie maszyny parowej w zakładach Ludwika Geyera symbolizuje technologiczną przemianę łódzkiego przemysłu bawełnianego.
Insurrezione di Cracovia
A Cracovia scoppia un’insurrezione indipendentista poi repressa.
Powstanie krakowskie
W Krakowie wybucha powstanie niepodległościowe, następnie stłumione.
Nascita di Henryk Sienkiewicz
Nasce Henryk Sienkiewicz, autore della Trilogia e di Quo vadis, futuro premio Nobel per la letteratura.
Narodziny Henryka Sienkiewicza
Przychodzi na świat Henryk Sienkiewicz, autor Trylogii i „Quo vadis”, przyszły laureat literackiej Nagrody Nobla.
Nascita di Bolesław Prus
Nasce Aleksander Głowacki, noto come Bolesław Prus, protagonista del positivismo polacco e autore di Lalka.
Narodziny Bolesława Prusa
Przychodzi na świat Aleksander Głowacki, znany jako Bolesław Prus, czołowy pisarz polskiego pozytywizmu i autor „Lalki”.
Morte di Juliusz Słowacki
Muore a Parigi Juliusz Słowacki, uno dei grandi poeti del romanticismo polacco.
Śmierć Juliusza Słowackiego
W Paryżu umiera Juliusz Słowacki, jeden z najwybitniejszych poetów polskiego romantyzmu.
Morte di Fryderyk Chopin
Chopin muore a Parigi. Le sue mazurche, polacche, notturni e ballate continueranno a essere interpretate in tutto il mondo.
Śmierć Fryderyka Chopina
Chopin umiera w Paryżu. Jego mazurki, polonezy, nokturny i ballady będą wykonywane na całym świecie.
Nascita di Józef Chełmoński
Nasce Józef Chełmoński, interprete della campagna polacca e della vita rurale nella pittura realista.
Narodziny Józefa Chełmońskiego
Rodzi się Józef Chełmoński, malarz realistycznych pejzaży oraz scen z życia polskiej wsi.
Nascita di Jacek Malczewski
A Radom nasce il futuro protagonista del simbolismo polacco, autore di immagini allegoriche sulla patria e sulla condizione umana.
Narodziny Jacka Malczewskiego
W Radomiu rodzi się Jacek Malczewski, czołowy przedstawiciel polskiego symbolizmu, twórca alegorii o ojczyźnie i ludzkim losie.
Morte di Adam Mickiewicz
Muore a Costantinopoli Adam Mickiewicz, autore di Dziady e Pan Tadeusz.
Śmierć Adama Mickiewicza
W Konstantynopolu umiera Adam Mickiewicz, autor „Dziadów” i „Pana Tadeusza”.
Matejko dipinge Stańczyk
Jan Matejko realizza Stańczyk, opera che unisce ritratto psicologico e riflessione sulla sorte della Polonia.
Jan Matejko maluje obraz Stańczyk
Jan Matejko maluje Stańczyka, obraz łączący portret psychologiczny z refleksją nad losem Polski.
Insurrezione di Gennaio
Inizia una grande insurrezione contro il dominio russo nelle terre polacche.
Powstanie styczniowe
Rozpoczyna się wielkie powstanie przeciw rosyjskiemu panowaniu na ziemiach polskich.
Nascita di Olga Boznańska
A Cracovia nasce Olga Boznańska, ritrattista dalla pittura di toni sottili, attiva anche a Parigi.
Narodziny Olgi Boznańskiej
W Krakowie rodzi się Olga Boznańska, wybitna portrecistka znana z subtelnej kolorystyki, działająca także w Paryżu.
Nascita di Władysław Reymont
Nasce Władysław Reymont, futuro autore di Chłopi e Ziemia obiecana e premio Nobel per la letteratura.
Narodziny Władysława Reymonta
Przychodzi na świat Władysław Reymont, przyszły autor „Chłopów” i „Ziemi obiecanej” oraz laureat Nagrody Nobla.
Nascita di Maria Skłodowska-Curie
A Varsavia nasce la futura due volte premio Nobel per le ricerche sulla radioattività.
Narodziny Marii Skłodowskiej-Curie
W Warszawie rodzi się przyszła dwukrotna noblistka badająca promieniotwórczość.
Nascita di Józef Piłsudski
Nasce a Zułów, nella regione di Vilnius, il futuro comandante delle Legioni e capo dello Stato polacco.
Narodziny Józefa Piłsudskiego
W Zułowie na Wileńszczyźnie rodzi się przyszły dowódca Legionów i Naczelnik Państwa Polskiego.
Nascita di Stanisław Wyspiański
Nasce a Cracovia Stanisław Wyspiański, pittore, autore di vetrate e figura centrale della Giovane Polonia.
Narodziny Stanisława Wyspiańskiego
W Krakowie rodzi się Stanisław Wyspiański, malarz, twórca witraży i jedna z najważniejszych postaci Młodej Polski.
Morte di Stanisław Moniuszko
A Varsavia muore il compositore che contribuì a definire l’identità dell’opera e del canto artistico polacco.
Śmierć Stanisława Moniuszki
W Warszawie umiera kompozytor, który współtworzył tożsamość polskiej opery i pieśni artystycznej.
Matejko completa Battaglia di Grunwald
Matejko completa il celebre dipinto della battaglia del 1410: uno dei simboli visivi della memoria storica polacca.
Matejko kończy Bitwę pod Grunwaldem
Matejko kończy monumentalny obraz bitwy z 1410 roku, jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzieł polskiego malarstwa historycznego.
Nascita di Karol Szymanowski
Nasce a Tymoszówka il compositore che porterà la musica polacca verso nuove forme espressive nel Novecento.
Narodziny Karola Szymanowskiego
W Tymoszówce rodzi się kompozytor, który w XX wieku otworzy polską muzykę na nowe środki wyrazu.
Morte di Cyprian Norwid
Muore a Parigi Cyprian Norwid, poeta e artista emigrato, figura fondamentale della cultura polacca.
Śmierć Cypriana Norwida
W Paryżu umiera Cyprian Norwid, poeta i artysta emigracyjny, ważna postać kultury polskiej.
Nascita di Artur Rubinstein a Łódź
A Łódź nasce uno dei pianisti più celebri del Novecento, interprete straordinario soprattutto della musica di Chopin.
Narodziny Artura Rubinsteina w Łodzi
W Łodzi rodzi się jeden z najsłynniejszych pianistów XX wieku, wybitny interpretator między innymi muzyki Chopina.
Arresto di Józef Piłsudski dalle autorità zariste
Piłsudski viene arrestato nell’ambito delle indagini su un complotto contro lo zar Alessandro III; sarà mandato al confino in Siberia.
Aresztowanie Józefa Piłsudskiego przez władze carskie
Piłsudski zostaje aresztowany w związku ze śledztwem dotyczącym spisku przeciw carowi Aleksandrowi III; następnie trafia na zesłanie na Syberię.
Ritorno di Piłsudski dall’esilio siberiano
Dopo cinque anni di esilio, Piłsudski torna a Vilnius e riprende progressivamente l’attività politica clandestina.
Powrót Piłsudskiego z zesłania syberyjskiego
Po pięciu latach zesłania Piłsudski wraca do Wilna i stopniowo podejmuje działalność polityczną w konspiracji.
Nascita del generale Władysław Anders
Nasce a Błonie, presso Kutno, Władysław Anders, futuro comandante dell’Armata polacca in URSS e del II Corpo polacco.
Narodziny generała Władysława Andersa
W Błoniu koło Kutna rodzi się Władysław Anders, przyszły dowódca Armii Polskiej w ZSRS i 2. Korpusu Polskiego.
Morte di Jan Matejko
Muore a Cracovia Jan Matejko, pittore che ha influenzato profondamente il modo di rappresentare la storia nazionale.
Śmierć Jana Matejki
W Krakowie umiera Jan Matejko, malarz, który ukształtował wyobraźnię historyczną wielu pokoleń Polaków.
Nascita di Władysław Strzemiński
Nasce a Minsk Władysław Strzemiński, futuro teorico dell’unismo e protagonista dell’avanguardia a Łódź.
Narodziny Władysława Strzemińskiego
W Mińsku rodzi się Władysław Strzemiński, przyszły twórca teorii unizmu i współtwórca łódzkiej awangardy.
Piłsudski dirige il periodico clandestino Robotnik
Diventa uno dei principali organizzatori della stampa clandestina del Partito Socialista Polacco, collegando la questione sociale a quella nazionale.
Piłsudski rozpoczyna wydawanie konspiracyjnego „Robotnika”
Staje się jednym z głównych organizatorów konspiracyjnej prasy PPS, łącząc sprawy społeczne z walką o niepodległość.
Reymont soggiorna a Łódź per studiare la città industriale
Władysław Reymont trascorre diversi mesi a Łódź, osservando fabbriche, imprenditori e condizioni di vita dei lavoratori. Questa esperienza diventerà la materia del romanzo Ziemia obiecana.
Reymont poznaje przemysłową Łódź
Władysław Reymont spędza kilka miesięcy w Łodzi, poznając fabryki, przedsiębiorców oraz warunki życia robotników. Obserwacje te staną się podstawą powieści Ziemia obiecana.
Inizia la pubblicazione a puntate di Ziemia obiecana
Il romanzo di Władysław Reymont comincia ad apparire a puntate sulla stampa polacca nel 1897; la pubblicazione prosegue nel 1898. L’opera descrive la Łódź industriale e le tensioni sociali e culturali della città.
Początek publikacji Ziemi obiecanej w odcinkach
Powieść Władysława Reymonta zaczyna ukazywać się w odcinkach w polskiej prasie w 1897 roku; druk trwa do 1898 roku. Utwór przedstawia przemysłową Łódź oraz społeczne i kulturowe napięcia miasta.
Scoperta del polonio
Maria Skłodowska-Curie e Pierre Curie comunicano la scoperta del nuovo elemento chiamato polonio.
Odkrycie polonu
Maria Skłodowska-Curie i Pierre Curie ogłaszają odkrycie nowego pierwiastka nazwanego polonem.
I primi tram elettrici di Łódź
Entrano in servizio i primi tram elettrici della città, pionieristici nel Regno del Congresso.
Pierwsze tramwaje elektryczne w Łodzi
Na ulice Łodzi wyjeżdżają pierwsze tramwaje elektryczne, będące pionierskim rozwiązaniem w Królestwie Polskim.
Pubblicazione in volume del romanzo Ziemia obiecana
Esce in volume Ziemia obiecana di Władysław Reymont, pubblicato da Gebethner i Wolff. Il romanzo diviene un grande ritratto della Łódź industriale di fine Ottocento.
Książkowe wydanie powieści Ziemia obiecana
Nakładem wydawnictwa Gebethner i Wolff ukazuje się książkowe wydanie Ziemi obiecanej Władysława Reymonta. Powieść staje się ważnym literackim obrazem przemysłowej Łodzi końca XIX wieku.
Piłsudski viene arrestato a Łódź
La polizia zarista scopre la tipografia clandestina del Robotnik e arresta Piłsudski, che viene poi rinchiuso nella Cittadella di Varsavia.
Aresztowanie Piłsudskiego w Łodzi
Policja carska wykrywa tajną drukarnię „Robotnika” i aresztuje Piłsudskiego, który następnie trafia do Cytadeli Warszawskiej.
Fuga di Piłsudski dall’ospedale di San Pietroburgo
Dopo aver simulato disturbi psichici ed essere stato trasferito da Varsavia, Piłsudski evade dall’ospedale di San Pietroburgo.
Ucieczka Piłsudskiego ze szpitala w Petersburgu
Po symulowaniu choroby psychicznej i przeniesieniu z Warszawy Piłsudski ucieka ze szpitala w Petersburgu.
Primo Nobel a Maria Skłodowska-Curie
La scienziata riceve con Pierre Curie e Henri Becquerel il Nobel per la fisica.
Pierwsza Nagroda Nobla dla Marii Skłodowskiej-Curie
Uczona otrzymuje wraz z Pierre’em Curie i Henrim Becquerelem Nagrodę Nobla z fizyki.
Nascita di Witold Gombrowicz
Nasce Witold Gombrowicz, futuro autore di Ferdydurke e dei Diari.
Narodziny Witolda Gombrowicza
Przychodzi na świat Witold Gombrowicz, przyszły autor „Ferdydurke” i „Dziennika”.
Nobel per la letteratura a Henryk Sienkiewicz
Henryk Sienkiewicz riceve il premio Nobel per la letteratura per i suoi meriti di scrittore epico.
Literacka Nagroda Nobla dla Henryka Sienkiewicza
Henryk Sienkiewicz otrzymuje literacką Nagrodę Nobla za wybitne osiągnięcia jako pisarz epicki.
Nascita di Jerzy Giedroyc
Nasce Jerzy Giedroyc, futuro editore della rivista Kultura, punto di riferimento del pensiero polacco in esilio.
Narodziny Jerzego Giedroycia
Przychodzi na świat Jerzy Giedroyc, przyszły redaktor paryskiej Kultury, ważnego ośrodka myśli polskiej na emigracji.
Morte di Stanisław Wyspiański
Muore a Cracovia Stanisław Wyspiański, artista totale che contribuì al rinnovamento delle arti visive polacche.
Śmierć Stanisława Wyspiańskiego
W Krakowie umiera Stanisław Wyspiański, wszechstronny artysta współtworzący nowoczesną kulturę polską.
Azione di Bezdany guidata da Piłsudski
Un gruppo dell’Organizzazione di Combattimento del PPS assalta un treno postale russo per procurare fondi all’attività indipendentista.
Akcja pod Bezdanami pod kierownictwem Piłsudskiego
Grupa Organizacji Bojowej PPS napada na rosyjski pociąg pocztowy, aby zdobyć środki na działalność niepodległościową.
Secondo Nobel a Maria Skłodowska-Curie
Riceve il Nobel per la chimica per il lavoro sul radio e sul polonio.
Druga Nagroda Nobla dla Marii Skłodowskiej-Curie
Otrzymuje Nagrodę Nobla z chemii za badania nad radem i polonem.
Nascita di Czesław Miłosz
Nasce Czesław Miłosz, poeta, saggista e futuro premio Nobel per la letteratura.
Narodziny Czesława Miłosza
Przychodzi na świat Czesław Miłosz, poeta, eseista i przyszły laureat literackiej Nagrody Nobla.
Morte di Bolesław Prus
Muore a Varsavia Bolesław Prus, autore di Lalka e figura centrale del romanzo realistico polacco.
Śmierć Bolesława Prusa
W Warszawie umiera Bolesław Prus, autor „Lalki” i jeden z najważniejszych twórców polskiej powieści realistycznej.
Nascita di Witold Lutosławski
Nasce a Varsavia uno dei compositori più influenti della musica europea del secondo Novecento.
Narodziny Witolda Lutosławskiego
W Warszawie rodzi się jeden z najbardziej wpływowych kompozytorów europejskiej muzyki drugiej połowy XX wieku.
Partenza della Prima Compagnia Quadri da Cracovia
La formazione organizzata da Piłsudski parte da Cracovia verso i territori sotto dominio russo, aprendo una nuova fase della lotta armata per l’indipendenza.
Wymarsz Pierwszej Kompanii Kadrowej z Krakowa
Oddział zorganizowany przez Piłsudskiego wyrusza z Krakowa ku ziemiom pod zaborem rosyjskim, rozpoczynając nowy etap walki zbrojnej o niepodległość.
Nascita di Tadeusz Kantor
Nasce Tadeusz Kantor, pittore, scenografo e creatore di forme teatrali d’avanguardia.
Narodziny Tadeusza Kantora
Rodzi się Tadeusz Kantor, malarz, scenograf i twórca awangardowych form teatralnych.
Jan Czochralski scopre il metodo di crescita dei cristalli
La tecnica di Czochralski diventerà essenziale per la produzione di cristalli destinati all’elettronica.
Jan Czochralski odkrywa metodę otrzymywania monokryształów
Metoda Czochralskiego stanie się podstawą wytwarzania monokryształów stosowanych w elektronice.
Morte di Henryk Sienkiewicz
Muore in Svizzera Henryk Sienkiewicz, autore della Trilogia e premio Nobel del 1905.
Śmierć Henryka Sienkiewicza
W Szwajcarii umiera Henryk Sienkiewicz, autor Trylogii i laureat Nagrody Nobla z 1905 roku.
Arresto di Piłsudski dopo la crisi del giuramento
Le autorità tedesche arrestano Piłsudski dopo il conflitto sul giuramento di fedeltà imposto ai legionari; sarà detenuto a Magdeburgo.
Aresztowanie Piłsudskiego po kryzysie przysięgowym
Władze niemieckie aresztują Piłsudskiego po sporze o przysięgę narzuconą legionistom; zostaje następnie uwięziony w Magdeburgu.
Ritorno di Piłsudski a Varsavia
Liberato dalla prigionia tedesca, Piłsudski arriva a Varsavia alla vigilia del trasferimento del comando militare da parte del Consiglio di Reggenza.
Powrót Piłsudskiego do Warszawy
Po zwolnieniu z niemieckiego więzienia Piłsudski przybywa do Warszawy w przeddzień przekazania mu dowództwa wojskowego przez Radę Regencyjną.
Riconquista dell’indipendenza
Il giorno simboleggia la rinascita dello Stato polacco dopo le spartizioni.
Odzyskanie niepodległości
Data symbolizuje odrodzenie państwa polskiego po okresie zaborów.
Piłsudski riceve il potere civile dal Consiglio di Reggenza
Il Consiglio di Reggenza affida a Piłsudski anche l’autorità civile, mentre si costruiscono le istituzioni della Polonia indipendente.
Przekazanie Piłsudskiemu władzy cywilnej przez Radę Regencyjną
Rada Regencyjna przekazuje Piłsudskiemu także władzę cywilną, gdy powstają instytucje niepodległego państwa polskiego.
Piłsudski diventa Capo provvisorio dello Stato
Un decreto stabilisce la carica di Capo provvisorio dello Stato, affidata a Piłsudski nella fase di ricostruzione della Repubblica.
Piłsudski obejmuje urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa
Dekret ustanawia urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa, który Piłsudski obejmuje w okresie odbudowy Rzeczypospolitej.
Suffragio femminile nella Polonia indipendente
Il decreto elettorale riconosce alle donne il diritto di voto e di eleggibilità per il Sejm.
Prawa wyborcze kobiet w niepodległej Polsce
Dekret wyborczy przyznaje kobietom czynne i bierne prawo wyborcze do Sejmu.
Insurrezione della Grande Polonia
Inizia a Poznań la rivolta per l’unione della Grande Polonia allo Stato ricostituito.
Powstanie wielkopolskie
W Poznaniu wybucha powstanie o przyłączenie Wielkopolski do odradzającego się państwa.
Prime elezioni del Sejm costituente
Le elezioni avviano il lavoro parlamentare della Polonia riconquistata.
Wybory do Sejmu Ustawodawczego
Wybory rozpoczynają parlamentarną pracę nad ustrojem odrodzonej Polski.
Firma del Trattato di Versailles
Il trattato riconosce diritti e confini fondamentali della Polonia, pur lasciando aperte controversie territoriali.
Podpisanie traktatu wersalskiego
Traktat określa ważne prawa i granice Polski, choć część sporów terytorialnych pozostaje nierozstrzygnięta.
Nasce la rivista Fundamenta Mathematicae
La nuova rivista consolida il ruolo internazionale della scuola matematica polacca.
Powstaje czasopismo Fundamenta Mathematicae
Nowe czasopismo umacnia międzynarodowe znaczenie polskiej szkoły matematycznej.
Matrimonio della Polonia con il mare a Puck
Il generale Józef Haller celebra simbolicamente il ritorno della Polonia al Baltico.
Zaślubiny Polski z morzem w Pucku
Generał Józef Haller symbolicznie świętuje powrót Polski nad Bałtyk.
Piłsudski nominato primo Maresciallo di Polonia
Piłsudski riceve la dignità di Maresciallo di Polonia durante la guerra polacco-sovietica.
Piłsudski mianowany pierwszym Marszałkiem Polski
Piłsudski otrzymuje stopień Marszałka Polski w czasie wojny polsko-bolszewickiej.
Battaglia di Varsavia
Le forze polacche fermano l’offensiva sovietica nella battaglia decisiva dell’agosto 1920.
Bitwa Warszawska
Wojsko Polskie zatrzymuje ofensywę bolszewicką w decydujących walkach sierpnia 1920 roku.
Nascita di Krzysztof Kamil Baczyński
Nasce a Varsavia Krzysztof Kamil Baczyński, poeta della generazione della guerra e futuro combattente dell’Insurrezione di Varsavia.
Narodziny Krzysztofa Kamila Baczyńskiego
W Warszawie rodzi się Krzysztof Kamil Baczyński, poeta pokolenia wojennego i przyszły uczestnik Powstania Warszawskiego.
Costituzione di Marzo
La Seconda Repubblica adotta una nuova costituzione.
Konstytucja marcowa
II Rzeczpospolita uchwala nową konstytucję.
Pace di Riga
Il trattato tra Polonia e Russia sovietica e Ucraina sovietica conclude formalmente la guerra polacco-sovietica.
Pokój ryski
Traktat Polski z Rosją sowiecką i Ukrainą sowiecką formalnie kończy wojnę polsko-bolszewicką.
Plebiscito dell’Alta Slesia
Gli abitanti votano sull’appartenenza statale della regione contesa tra Polonia e Germania.
Plebiscyt na Górnym Śląsku
Mieszkańcy głosują nad przynależnością państwową regionu spornego między Polską a Niemcami.
Inizio della terza insurrezione slesiana
La terza insurrezione mira a ottenere condizioni territoriali più favorevoli per la Polonia.
Wybuch III powstania śląskiego
Trzecie powstanie ma doprowadzić do korzystniejszego podziału Górnego Śląska.
Nascita di Stanisław Lem
Nasce a Leopoli Stanisław Lem, scrittore e filosofo della fantascienza, autore di Solaris.
Narodziny Stanisława Lema
We Lwowie rodzi się Stanisław Lem, pisarz i filozof fantastyki naukowej, autor „Solaris”.
Nascita di Tadeusz Różewicz
Nasce il poeta e drammaturgo che rinnoverà il linguaggio letterario dopo la tragedia della Seconda guerra mondiale.
Narodziny Tadeusza Różewicza
Rodzi się poeta i dramaturg, który po doświadczeniach II wojny światowej odnowi język literatury polskiej.
Nascita del regista Andrzej Munk
Nasce a Cracovia Andrzej Munk, futuro protagonista della Scuola polacca di cinema, noto per Eroica e Pasażerka.
Narodziny reżysera Andrzeja Munka
W Krakowie rodzi się Andrzej Munk, jeden z twórców Polskiej Szkoły Filmowej, autor filmów Eroica i Pasażerka.
Nascita di Jerzy Kawalerowicz
Nasce Jerzy Kawalerowicz, regista di Pociąg, Matka Joanna od Aniołów e Faraon, figura fondamentale del cinema polacco.
Narodziny Jerzego Kawalerowicza
Rodzi się Jerzy Kawalerowicz, reżyser filmów Pociąg, Matka Joanna od Aniołów i Faraon, ważna postać polskiego kina.
Ingresso delle truppe polacche a Katowice
Le truppe polacche entrano a Katowice durante il trasferimento di parte dell’Alta Slesia alla Polonia.
Wkroczenie wojsk polskich do Katowic
Wojsko Polskie wkracza do Katowic podczas przejmowania części Górnego Śląska.
Elezione di Gabriel Narutowicz a presidente
L’Assemblea nazionale elegge il primo presidente della Seconda Repubblica.
Wybór Gabriela Narutowicza na prezydenta
Zgromadzenie Narodowe wybiera pierwszego prezydenta II Rzeczypospolitej.
Assassinio di Gabriel Narutowicz
Il primo presidente viene ucciso alla Zachęta di Varsavia pochi giorni dopo l’insediamento.
Zabójstwo Gabriela Narutowicza
Pierwszy prezydent zostaje zamordowany w warszawskiej Zachęcie kilka dni po objęciu urzędu.
Riconoscimento internazionale dei confini orientali
La Conferenza degli ambasciatori riconosce i confini orientali della Seconda Repubblica, contestati da alcuni vicini.
Uznanie wschodnich granic Polski
Konferencja Ambasadorów uznaje wschodnie granice II Rzeczypospolitej, kwestionowane przez część sąsiadów.
Piłsudski si ritira dalla vita politica ufficiale
Lascia la presidenza del Consiglio ristretto di guerra e si ritira a Sulejówek, pur mantenendo influenza nell’ambiente militare.
Piłsudski wycofuje się z oficjalnego życia politycznego
Rezygnuje z przewodniczenia Ścisłej Radzie Wojennej i wycofuje się do Sulejówka, zachowując wpływy w środowisku wojskowym.
Nascita di Wisława Szymborska
Nasce Wisława Szymborska, poetessa polacca e futura premio Nobel per la letteratura.
Narodziny Wisławy Szymborskiej
Przychodzi na świat Wisława Szymborska, polska poetka i przyszła laureatka literackiej Nagrody Nobla.
Riforma monetaria di Władysław Grabski
La riforma stabilizza il sistema monetario e introduce lo złoty come moneta della Polonia indipendente.
Reforma walutowa Władysława Grabskiego
Reforma stabilizuje system walutowy i wprowadza złotego jako pieniądz niepodległej Polski.
Nobel per la letteratura a Władysław Reymont
Władysław Reymont ottiene il premio Nobel per la letteratura grazie al romanzo Chłopi.
Literacka Nagroda Nobla dla Władysława Reymonta
Władysław Reymont otrzymuje literacką Nagrodę Nobla za powieść „Chłopi”.
Nascita di Zbigniew Herbert
Nasce a Leopoli Zbigniew Herbert, poeta e saggista, autore del ciclo dedicato al Signor Cogito.
Narodziny Zbigniewa Herberta
We Lwowie rodzi się Zbigniew Herbert, poeta i eseista, twórca cyklu o Panu Cogito.
Nascita di Wojciech Jerzy Has
Nasce a Cracovia Wojciech Jerzy Has, autore di un cinema visionario; realizzerà Rękopis znaleziony w Saragossie e Sanatorium pod Klepsydrą.
Narodziny Wojciecha Jerzego Hasa
W Krakowie rodzi się Wojciech Jerzy Has, twórca kina wyobraźni, autor Rękopisu znalezionego w Saragossie i Sanatorium pod Klepsydrą.
Nascita di Andrzej Wajda
A Suwałki nasce Andrzej Wajda, protagonista della Scuola polacca di cinema e regista di film fondamentali sulla memoria del Novecento.
Narodziny Andrzeja Wajdy
W Suwałkach rodzi się Andrzej Wajda, współtwórca Polskiej Szkoły Filmowej i autor ważnych filmów o pamięci XX wieku.
Colpo di Stato di maggio
Józef Piłsudski avvia il colpo di Stato che cambia l’assetto politico della Seconda Repubblica.
Przewrót majowy
Józef Piłsudski rozpoczyna przewrót, który zmienia układ polityczny II Rzeczypospolitej.
Prima trasposizione cinematografica di Ziemia obiecana
Il romanzo di Reymont viene adattato al cinema muto da Aleksander Hertz e Zbigniew Gniazdowski. Precede di quasi mezzo secolo la celebre versione di Andrzej Wajda del 1975.
Pierwsza ekranizacja Ziemi obiecanej
Powieść Reymonta zostaje przeniesiona na ekran kina niemego przez Aleksandra Hertza i Zbigniewa Gniazdowskiego. Ekranizacja poprzedza o niemal pół wieku słynną wersję Andrzeja Wajdy z 1975 roku.
Fondazione di Niepokalanów
Padre Massimiliano Maria Kolbe fonda nei pressi di Teresin il convento francescano di Niepokalanów, destinato a diventare un importante centro di attività editoriale e spirituale.
Założenie Niepokalanowa
O. Maksymilian Maria Kolbe zakłada w pobliżu Teresina franciszkański klasztor Niepokalanów, który staje się ważnym ośrodkiem działalności wydawniczej i duchowej.
Nascita di Zdzisław Beksiński
A Sanok nasce Zdzisław Beksiński, pittore e fotografo noto per il suo immaginario fantastico e inquietante.
Narodziny Zdzisława Beksińskiego
W Sanoku rodzi się Zdzisław Beksiński, malarz i fotograf znany z fantastycznych, niepokojących wizji.
Morte di Jacek Malczewski
Muore a Cracovia il grande simbolista Jacek Malczewski, che aveva rappresentato identità, memoria ed esilio.
Śmierć Jacka Malczewskiego
W Krakowie umiera Jacek Malczewski, wielki symbolista ukazujący w sztuce pamięć, tożsamość i doświadczenie niewoli.
Nascita di Magdalena Abakanowicz
Nasce Magdalena Abakanowicz, futura protagonista internazionale della scultura e dell’arte tessile.
Narodziny Magdaleny Abakanowicz
Rodzi się Magdalena Abakanowicz, późniejsza światowej sławy rzeźbiarka i artystka tkaniny artystycznej.
Nascita di Sławomir Mrożek
Nasce il drammaturgo e prosatore noto per il teatro dell’assurdo, la satira e la critica delle convenzioni sociali.
Narodziny Sławomira Mrożka
Rodzi się dramaturg i prozaik znany z groteski, satyry oraz krytyki społecznych konwencji.
Apertura al pubblico della collezione d’avanguardia a Łódź
Viene presentata al pubblico la Collezione internazionale di arte moderna del gruppo a.r., nucleo fondamentale del Muzeum Sztuki di Łódź.
Udostępnienie kolekcji awangardy w Łodzi
Publiczności udostępniono Międzynarodową Kolekcję Sztuki Nowoczesnej grupy a.r., która stała się fundamentem Muzeum Sztuki w Łodzi.
Prima visione di Gesù Misericordioso raccontata da suor Faustina
Secondo il Diario di suor Faustina Kowalska, a Płock ebbe luogo la visione che ispirò l’immagine di Gesù Misericordioso con la scritta «Gesù, confido in Te».
Pierwsze objawienie obrazu Jezusa Miłosiernego św. Faustynie
Według Dzienniczka siostry Faustyny Kowalskiej w Płocku miało miejsce objawienie, które stało się inspiracją dla obrazu Jezusa Miłosiernego z podpisem „Jezu, ufam Tobie”.
I matematici polacchi decifrano Enigma
Marian Rejewski ricostruisce il funzionamento della cifratura militare tedesca grazie alla matematica e al lavoro del gruppo polacco.
Polscy matematycy łamią szyfr Enigmy
Marian Rejewski odtwarza zasadę działania niemieckiej maszyny szyfrującej dzięki matematyce i pracy polskiego zespołu.
Nascita di Ryszard Kapuściński
Nasce a Pińsk il futuro reporter e autore di opere dedicate ai cambiamenti politici e sociali del mondo.
Narodziny Ryszarda Kapuścińskiego
W Pińsku rodzi się przyszły reporter i pisarz opisujący przemiany polityczne oraz społeczne świata.
Nascita di Wojciech Kilar
A Leopoli nasce il compositore di Krzesany, Orawa e di celebri colonne sonore cinematografiche.
Narodziny Wojciecha Kilara
We Lwowie rodzi się kompozytor Krzesanego, Orawy i znanych ścieżek dźwiękowych do filmów.
Patto di non aggressione polacco-sovietico
Varsavia e Mosca firmano un patto destinato a regolare temporaneamente le relazioni bilaterali.
Polsko-sowiecki pakt o nieagresji
Warszawa i Moskwa podpisują pakt mający czasowo regulować relacje dwustronne.
Nascita di Krzysztof Penderecki
Nasce a Dębica un protagonista della musica contemporanea, autore del Treno per le vittime di Hiroshima e della Passione secondo san Luca.
Narodziny Krzysztofa Pendereckiego
W Dębicy rodzi się twórca muzyki współczesnej, autor Trenu Ofiarom Hiroszimy i Pasji według św. Łukasza.
Nascita di Henryk Mikołaj Górecki
Nasce a Czernica il compositore noto in particolare per la Terza sinfonia, detta Sinfonia dei canti dolorosi.
Narodziny Henryka Mikołaja Góreckiego
W Czernicy rodzi się kompozytor znany między innymi z III Symfonii, zwanej Symfonią pieśni żałosnych.
Nascita di Marek Hłasko
Nasce a Varsavia lo scrittore che diventerà una voce rappresentativa della disillusione della generazione del dopoguerra.
Narodziny Marka Hłaski
W Warszawie rodzi się pisarz, który stanie się jednym z głosów rozczarowanego pokolenia powojennego.
Dichiarazione di non aggressione polacco-tedesca
Polonia e Germania firmano una dichiarazione bilaterale di non ricorso alla forza.
Polsko-niemiecka deklaracja o niestosowaniu przemocy
Polska i Niemcy podpisują dwustronną deklarację o niestosowaniu przemocy.
Nascita di Hanna Krall
Nasce la futura scrittrice e giornalista, figura centrale del reportage letterario sulla memoria della Shoah. L’anno di nascita è riportato in alcune fonti con varianti.
Narodziny Hanny Krall
Przychodzi na świat przyszła reporterka i pisarka, ważna autorka literatury pamięci o Zagładzie. W źródłach spotyka się rozbieżności dotyczące roku urodzenia.
Morte di Józef Piłsudski
Piłsudski muore a Varsavia. La sua eredità, legata all’indipendenza e al governo autoritario dopo il 1926, rimane centrale nel dibattito storico polacco.
Śmierć Józefa Piłsudskiego
Piłsudski umiera w Warszawie. Jego dziedzictwo, związane z odzyskaniem niepodległości i autorytarnymi rządami po 1926 roku, pozostaje ważnym tematem polskiej debaty historycznej.
Avvio del Distretto Industriale Centrale
Il programma COP stimola industria, infrastrutture e occupazione nella Seconda Repubblica.
Początek budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego
Program COP rozwija przemysł, infrastrukturę i zatrudnienie w II Rzeczypospolitej.
Morte di Karol Szymanowski
Szymanowski muore a Losanna, lasciando un repertorio che unisce modernismo, suggestioni popolari e raffinatezza timbrica.
Śmierć Karola Szymanowskiego
Szymanowski umiera w Lozannie, pozostawiając dorobek łączący modernizm, inspiracje folklorem i bogactwo barw dźwiękowych.
Nascita di Jerzy Skolimowski
Nasce a Łódź Jerzy Skolimowski, regista e sceneggiatore che contribuirà al rinnovamento del cinema polacco negli anni Sessanta.
Narodziny Jerzego Skolimowskiego
W Łodzi rodzi się Jerzy Skolimowski, reżyser i scenarzysta, współtwórca odnowy polskiego kina lat sześćdziesiątych.
Condivisione dei segreti di Enigma con gli alleati
A Pyry i crittologi polacchi condividono con britannici e francesi metodi e materiali per decifrare Enigma.
Przekazanie aliantom wiedzy o Enigmie
W Pyrach polscy kryptolodzy przekazują Brytyjczykom i Francuzom metody oraz materiały do łamania Enigmy.
Invasione tedesca della Polonia
L’attacco della Germania nazista dà inizio alla Seconda guerra mondiale in Europa.
Agresja Niemiec na Polskę
Atak nazistowskich Niemiec rozpoczyna II wojnę światową w Europie.
Occupazione tedesca di Łódź
Le truppe tedesche occupano Łódź una settimana dopo l’invasione della Polonia, avviando anni di persecuzioni e occupazione.
Zajęcie Łodzi przez wojska niemieckie
Wojska niemieckie zajmują Łódź tydzień po napaści na Polskę; rozpoczyna się okres okupacji i prześladowań.
Invasione sovietica della Polonia
L’Armata Rossa invade la Polonia orientale in attuazione degli accordi segreti tra Berlino e Mosca.
Agresja ZSRR na Polskę
Armia Czerwona wkracza na wschodnie ziemie Polski w następstwie tajnych ustaleń Berlina i Moskwy.
Origini dello Stato clandestino polacco
Nella Varsavia assediata viene costituita la Służba Zwycięstwu Polski, organizzazione clandestina che dà inizio alle strutture della resistenza e dello Stato clandestino polacco.
Początki Polskiego Państwa Podziemnego
W oblężonej Warszawie powstaje Służba Zwycięstwu Polski, konspiracyjna organizacja zapoczątkowująca struktury ruchu oporu i Polskiego Państwa Podziemnego.
Cattura del generale Anders da parte dei sovietici
Ferito durante la campagna del 1939, Anders viene catturato dalle forze sovietiche. Trascorrerà quasi due anni nelle prigioni dell’NKVD.
Wzięcie generała Andersa do niewoli sowieckiej
Ranny podczas kampanii 1939 roku Anders dostaje się do niewoli sowieckiej. Spędzi niemal dwa lata w więzieniach NKWD.
Costituzione dello Związek Walki Zbrojnej (ZWZ)
Il governo polacco in esilio costituisce lo ZWZ per coordinare la resistenza clandestina nei territori occupati; nel 1942 sarà trasformato nell’Armia Krajowa.
Powołanie Związku Walki Zbrojnej (ZWZ)
Rząd RP na uchodźstwie powołuje Związek Walki Zbrojnej do koordynowania konspiracyjnej walki na okupowanych ziemiach; w 1942 roku organizacja zostanie przekształcona w Armię Krajową.
Massacro di Katyń
Nella primavera del 1940 l’NKVD uccide migliaia di prigionieri polacchi in diversi luoghi di esecuzione.
Zbrodnia katyńska
Wiosną 1940 roku NKWD morduje tysiące polskich jeńców w różnych miejscach kaźni.
Istituzione del ghetto di Łódź
Le autorità di occupazione tedesche ordinano la creazione del ghetto a Łódź, uno dei più grandi nei territori polacchi occupati.
Utworzenie getta łódzkiego
Niemieckie władze okupacyjne zarządzają utworzenie getta w Łodzi, jednego z największych na okupowanych ziemiach polskich.
Chiusura del ghetto di Łódź
Il ghetto creato dagli occupanti tedeschi a Bałuty e nella Città Vecchia viene definitivamente isolato con barriere e controlli.
Zamknięcie getta łódzkiego
Getto utworzone przez niemieckich okupantów na Bałutach i Starym Mieście zostaje odizolowane od reszty miasta ogrodzeniem i kontrolą.
Witold Pilecki si lascia arrestare per entrare ad Auschwitz
Durante una retata tedesca a Varsavia Witold Pilecki si lascia arrestare volontariamente per essere deportato ad Auschwitz, raccogliere informazioni e organizzare una rete clandestina nel campo.
Witold Pilecki dobrowolnie daje się aresztować, aby trafić do Auschwitz
Podczas niemieckiej łapanki w Warszawie Witold Pilecki dobrowolnie daje się zatrzymać, aby trafić do KL Auschwitz, zdobywać informacje o zbrodniach i organizować konspirację obozową.
Morte di Olga Boznańska
Muore a Parigi Olga Boznańska, tra le maggiori ritrattiste polacche a cavallo fra Ottocento e Novecento.
Śmierć Olgi Boznańskiej
W Paryżu umiera Olga Boznańska, jedna z najwybitniejszych polskich portrecistek przełomu XIX i XX wieku.
Nascita di Krzysztof Kieślowski
Nasce a Varsavia Krzysztof Kieślowski, futuro autore del Dekalog, di Podwójne życie Weroniki e della trilogia Trzy kolory.
Narodziny Krzysztofa Kieślowskiego
W Warszawie rodzi się Krzysztof Kieślowski, późniejszy twórca Dekalogu, Podwójnego życia Weroniki i trylogii Trzy kolory.
Massacro di Jedwabne
Ebrei di Jedwabne vengono assassinati da loro vicini polacchi nel contesto dell’occupazione tedesca; la vicenda è oggetto di approfondite indagini storiche.
Zbrodnia w Jedwabnem
Żydowscy mieszkańcy Jedwabnego zostają zamordowani przez polskich sąsiadów w warunkach okupacji niemieckiej; wydarzenie badano historycznie.
Liberazione di Anders dalle carceri sovietiche
Dopo l’accordo Sikorski–Majski, Anders viene liberato e assume il compito di organizzare le forze armate polacche in Unione Sovietica.
Zwolnienie Andersa z więzienia sowieckiego
Po układzie Sikorski–Majski Anders zostaje zwolniony z więzienia i otrzymuje zadanie organizacji polskich sił zbrojnych w Związku Sowieckim.
Morte di padre Massimiliano Kolbe ad Auschwitz
Il francescano polacco Massimiliano Kolbe muore nel campo di Auschwitz dopo essersi offerto di prendere il posto di un altro prigioniero condannato a morire.
Śmierć o. Maksymiliana Kolbego w Auschwitz
Polski franciszkanin Maksymilian Kolbe ginie w Auschwitz po dobrowolnym zajęciu miejsca współwięźnia skazanego na śmierć.
Primo ordine di Anders per la formazione dell’armata polacca
Il generale emana il suo primo ordine, invitando i cittadini polacchi idonei al servizio a unirsi ai reparti in formazione sul territorio sovietico.
Pierwszy rozkaz Andersa dotyczący formowania Armii Polskiej
Generał wydaje pierwszy rozkaz, wzywając zdolnych do służby obywateli polskich do wstępowania do oddziałów formowanych na terytorium ZSRS.
Nascita dell’Armia Krajowa
L’Armia Krajowa viene costituita come principale forza armata clandestina dello Stato polacco sotterraneo.
Powstanie Armii Krajowej
Powstaje Armia Krajowa, główna organizacja zbrojna Polskiego Państwa Podziemnego.
Inizio dell’evacuazione dell’Armata di Anders verso l’Iran
Comincia la prima evacuazione dall’Unione Sovietica verso l’Iran: con i soldati partono anche migliaia di civili, tra cui numerosi bambini.
Początek ewakuacji Armii Andersa do Iranu
Rozpoczyna się pierwsza ewakuacja z ZSRS do Iranu. Wraz z żołnierzami wyjeżdżają tysiące cywilów, w tym wiele dzieci.
Seconda evacuazione dei polacchi dall’URSS
Inizia un’altra grande fase di evacuazione delle forze polacche e dei civili verso l’Iran, parte del percorso ricordato come Szlaki Nadziei, le Vie della Speranza.
Druga ewakuacja Polaków z ZSRS
Rozpoczyna się kolejny etap ewakuacji polskich oddziałów i ludności cywilnej do Iranu, stanowiący część drogi znanej jako Szlaki Nadziei.
Nasce il Comitato provvisorio per l’aiuto agli ebrei
Zofia Kossak-Szczucka e Wanda Krahelska-Filipowicz promuovono il Comitato provvisorio per l’aiuto agli ebrei, precursore del Consiglio Żegota istituito il 4 dicembre 1942.
Powstanie Tymczasowego Komitetu Pomocy Żydom
Zofia Kossak-Szczucka i Wanda Krahelska-Filipowicz organizują Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom, poprzednika Rady Pomocy Żydom „Żegota”, powołanej 4 grudnia 1942 roku.
Fondazione del Consiglio di aiuto agli ebrei Żegota
Nasce, presso la Delegatura del governo polacco in patria, il Consiglio per l’aiuto agli ebrei Żegota. Opera clandestinamente per soccorrere le persone ebree perseguitate dai nazisti.
Powstanie Rady Pomocy Żydom „Żegota”
Przy Delegaturze Rządu na Kraj powstaje Rada Pomocy Żydom „Żegota”. Organizacja działa w konspiracji, niosąc pomoc Żydom prześladowanym przez niemieckich nazistów.
Azione all’Arsenale di Varsavia
Le unità d’assalto degli Szare Szeregi liberano prigionieri trasportati dalla Gestapo a Varsavia, tra cui Jan Bytnar «Rudy». L’azione diventa uno dei simboli della resistenza giovanile.
Akcja pod Arsenałem
Grupy Szturmowe Szarych Szeregów odbijają w Warszawie więźniów przewożonych przez gestapo, wśród nich Jana Bytnara „Rudego”. Akcja staje się symbolem młodzieżowego oporu.
Insurrezione del ghetto di Varsavia
I combattenti ebrei resistono alla liquidazione del ghetto da parte dei tedeschi.
Powstanie w getcie warszawskim
Żydowscy bojownicy stawiają opór niemieckiej likwidacji getta.
Domenica di sangue in Volinia
Una grande ondata di attacchi contro civili polacchi colpisce località della Volinia.
Krwawa Niedziela na Wołyniu
Dochodzi do kulminacji fali ataków na polską ludność cywilną w miejscowościach Wołynia.
Formazione del II Corpo polacco
In Medio Oriente l’Armata polacca viene riorganizzata: nasce il II Corpo polacco, comandato da Anders, che combatterà in Italia al fianco degli Alleati.
Utworzenie 2. Korpusu Polskiego
Na Bliskim Wschodzie dochodzi do reorganizacji Armii Polskiej. Powstaje 2. Korpus Polski pod dowództwem Andersa, który będzie walczył we Włoszech u boku aliantów.
Operazione Kutschera a Varsavia
Un reparto speciale della resistenza polacca esegue la sentenza del movimento clandestino contro Franz Kutschera, capo delle SS e della polizia del distretto di Varsavia, responsabile del terrore contro i civili.
Akcja „Kutschera” w Warszawie
Żołnierze polskiego podziemia wykonują wyrok na Franzu Kutscherze, dowódcy SS i policji dystryktu warszawskiego, odpowiedzialnym za terror wobec ludności cywilnej.
Vittoria polacca a Montecassino
Il II Corpo polacco conquista le posizioni dell’abbazia dopo durissimi combattimenti.
Zdobycie Monte Cassino
Żołnierze II Korpusu Polskiego zajmują po ciężkich walkach pozycje klasztorne na Monte Cassino.
Il II Corpo polacco libera Ancona
Dopo la battaglia di Montecassino, le truppe di Anders conquistano Ancona, porto strategico sull’Adriatico, nel corso della campagna d’Italia.
2. Korpus Polski wyzwala Ankonę
Po bitwie o Monte Cassino żołnierze Andersa zdobywają Ankonę, ważny port nad Adriatykiem, podczas kampanii włoskiej.
Liquidazione del ghetto di Łódź
Nell’agosto 1944 le autorità tedesche deportano gli ultimi grandi gruppi di prigionieri del ghetto verso Auschwitz-Birkenau.
Likwidacja getta łódzkiego
W sierpniu 1944 roku władze niemieckie deportują ostatnie duże grupy więźniów getta do Auschwitz-Birkenau.
Insurrezione di Varsavia
L’Armia Krajowa avvia la rivolta contro l’occupazione tedesca della capitale.
Powstanie Warszawskie
Armia Krajowa rozpoczyna powstanie przeciw niemieckiej okupacji stolicy.
Morte di Krzysztof Kamil Baczyński
Il poeta Krzysztof Kamil Baczyński cade durante l’Insurrezione di Varsavia, a soli 23 anni.
Śmierć Krzysztofa Kamila Baczyńskiego
Poeta Krzysztof Kamil Baczyński ginie w Powstaniu Warszawskim w wieku zaledwie 23 lat.
Capitolazione dell’Insurrezione di Varsavia
Dopo 63 giorni di combattimenti termina l’insurrezione nella capitale.
Kapitulacja Powstania Warszawskiego
Po 63 dniach walk kończy się powstanie w stolicy.
Fine della guerra e instaurazione del sistema comunista
Dopo la guerra la Polonia rientra nella sfera d’influenza sovietica.
Koniec wojny i budowa systemu komunistycznego
Po wojnie Polska znalazła się w sowieckiej strefie wpływów.
Fine dell’occupazione tedesca di Łódź
L’Armata Rossa entra in città e termina l’occupazione tedesca; la Łódź del dopoguerra porta le profonde ferite delle persecuzioni e della guerra.
Koniec okupacji niemieckiej Łodzi
Armia Czerwona zajmuje miasto i kończy się okupacja niemiecka; powojenna Łódź nosi głębokie ślady wojny i prześladowań.
Scioglimento dell’Armia Krajowa
Il generale Leopold Okulicki emana l’ordine di scioglimento dell’Armia Krajowa nel contesto dell’avanzata sovietica e delle nuove persecuzioni. Molti ex membri proseguono l’attività indipendentista in forme diverse.
Rozwiązanie Armii Krajowej
Generał Leopold Okulicki wydaje rozkaz rozwiązania Armii Krajowej w obliczu wkroczenia wojsk sowieckich i nasilających się represji. Wielu dawnych żołnierzy kontynuuje działalność niepodległościową w innych formach.
I soldati di Anders entrano a Bologna
Le unità del II Corpo polacco entrano a Bologna, contribuendo alla liberazione della città e concludendo il proprio percorso di combattimento in Italia.
Żołnierze Andersa wyzwalają Bolonię
Oddziały 2. Korpusu Polskiego wkraczają do Bolonii, przyczyniając się do wyzwolenia miasta i kończąc swój szlak bojowy we Włoszech.
Istituzione dell’Università di Łódź
Un decreto istituisce l’Università di Łódź, che diventa un importante centro della vita accademica della Polonia del dopoguerra.
Utworzenie Uniwersytetu Łódzkiego
Dekret powołuje Uniwersytet Łódzki, który staje się ważnym ośrodkiem naukowym powojennej Polski.
Rastrellamento di Augustów
Nel luglio 1945, reparti sovietici, con il coinvolgimento di strutture di sicurezza polacche, effettuano una vasta operazione contro la clandestinità indipendentista nella regione di Augustów. Centinaia di arrestati scompaiono; le date esatte dell’operazione sono discusse.
Obława augustowska
W lipcu 1945 roku oddziały sowieckie, przy udziale polskich struktur bezpieczeństwa, przeprowadzają szeroką operację przeciw podziemiu niepodległościowemu w rejonie Augustowa. Setki zatrzymanych znikają bez śladu; dokładne daty obławy pozostają przedmiotem ustaleń.
Fondazione di Wolność i Niezawisłość (WiN)
Nasce l’organizzazione clandestina Wolność i Niezawisłość, che cerca di difendere l’indipendenza nazionale e le libertà civili nella Polonia del dopoguerra, sotto il nuovo potere comunista.
Powstanie Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”
Powstaje Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość”, organizacja podziemna działająca na rzecz niezawisłości Polski i swobód obywatelskich w warunkach narastającej władzy komunistycznej.
Pubblicazione di Medaliony di Zofia Nałkowska
La raccolta di racconti-documento testimonia i crimini nazisti e pone al centro la responsabilità dell’essere umano.
Wydanie Medalionów Zofii Nałkowskiej
Zbiór opowiadań dokumentalnych ukazuje zbrodnie niemieckiego nazizmu i stawia pytania o odpowiedzialność człowieka.
Pogrom di Kielce
Una folla di civili, insieme ad alcuni membri di forze dell’ordine e militari, uccide sopravvissuti ebrei della Shoah dopo false accuse antisemite.
Pogrom kielecki
Tłum cywilów wraz z częścią funkcjonariuszy i żołnierzy morduje żydowskich ocalałych z Zagłady po fałszywych oskarżeniach antysemickich.
Esecuzione di Danuta Siedzikówna «Inka»
A Danzica le autorità comuniste giustiziano Danuta Siedzikówna «Inka», giovane infermiera e staffetta legata all’Armia Krajowa. Aveva diciassette anni.
Egzekucja Danuty Siedzikówny „Inki”
W Gdańsku władze komunistyczne wykonują wyrok śmierci na Danucie Siedzikównie „Ince”, sanitariuszce i łączniczce związanej z Armią Krajową. Miała siedemnaście lat.
Il governo comunista priva Anders della cittadinanza polacca
Il governo comunista di Varsavia decide di privare Anders della cittadinanza polacca. Il generale resta in esilio in Gran Bretagna.
Władze komunistyczne pozbawiają Andersa obywatelstwa polskiego
Komunistyczne władze w Warszawie podejmują uchwałę o pozbawieniu Andersa obywatelstwa polskiego. Generał pozostaje na emigracji w Wielkiej Brytanii.
Operazione Vistola e trasferimenti forzati
Le autorità comuniste deportano forzatamente popolazioni ucraine e lemche verso le terre occidentali e settentrionali.
Akcja „Wisła” i przymusowe przesiedlenia
Władze komunistyczne przymusowo przesiedlają ludność ukraińską i łemkowską na ziemie zachodnie i północne.
Nasce la rivista Kultura dell’emigrazione polacca
La rivista diretta da Jerzy Giedroyc diventerà un riferimento culturale e politico per l’emigrazione polacca.
Powstaje emigracyjny miesięcznik Kultura
Pismo redagowane przez Jerzego Giedroycia stanie się ważnym ośrodkiem kultury i myśli politycznej polskiej emigracji.
Elezioni parlamentari falsificate
Le elezioni della Polonia del dopoguerra vengono falsificate dalle autorità comuniste.
Sfałszowane wybory parlamentarne
Władze komunistyczne fałszują powojenne wybory parlamentarne w Polsce.
Fondazione della Scuola di Cinema di Łódź
Nasce la celebre scuola cinematografica, destinata a formare generazioni di registi e operatori della cinematografia polacca.
Powstanie Szkoły Filmowej w Łodzi
Powstaje słynna uczelnia filmowa, kształcąca kolejne pokolenia polskich reżyserów i operatorów filmowych.
Esecuzione di Witold Pilecki
Witold Pilecki, protagonista della resistenza e autore di rapporti su Auschwitz, viene giustiziato nella prigione di Mokotów a Varsavia dopo un processo politico del regime comunista.
Egzekucja Witolda Pileckiego
Witold Pilecki, żołnierz podziemia i autor raportów z Auschwitz, zostaje zamordowany w więzieniu mokotowskim w Warszawie po procesie politycznym przeprowadzonym przez władze komunistyczne.
Nascita di Agnieszka Holland
Nasce a Varsavia Agnieszka Holland, regista che affronterà nelle sue opere temi legati alla storia europea e alla responsabilità individuale.
Narodziny Agnieszki Holland
W Warszawie rodzi się Agnieszka Holland, reżyserka podejmująca w swoich filmach tematy historii Europy i odpowiedzialności jednostki.
Esecuzione dei dirigenti del IV Comando di WiN
Nella prigione di Mokotów vengono giustiziati Łukasz Ciepliński e altri sei esponenti del IV Comando di Wolność i Niezawisłość. Il 1° marzo diventerà il Giorno della memoria dei soldati dell’indipendenza del dopoguerra.
Egzekucja członków IV Zarządu Głównego WiN
W więzieniu mokotowskim zostają straceni Łukasz Ciepliński i sześciu jego współpracowników z IV Zarządu Głównego WiN. Data ta stała się podstawą obchodów Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”.
Morte di Władysław Strzemiński a Łódź
Muore a Łódź il teorico dell’unismo, allontanato dall’insegnamento durante l’imposizione del realismo socialista.
Śmierć Władysława Strzemińskiego w Łodzi
W Łodzi umiera twórca unizmu, usunięty z pracy dydaktycznej w okresie narzucania socrealizmu.
Memoriale Non possumus dell’episcopato polacco
L’episcopato polacco presenta alle autorità comuniste un memoriale di protesta contro le interferenze dello Stato nella vita della Chiesa, legato alla figura del primate Stefan Wyszyński.
Memoriał Non possumus Episkopatu Polski
Episkopat Polski kieruje do władz komunistycznych memoriał sprzeciwiający się ingerencji państwa w życie Kościoła, związany z postawą prymasa Stefana Wyszyńskiego.
Arresto del cardinale Stefan Wyszyński
Le autorità comuniste arrestano di notte il primate di Polonia. Inizia un internamento durato oltre tre anni, simbolo della pressione dello Stato sulla Chiesa.
Aresztowanie kardynała Stefana Wyszyńskiego
Władze komunistyczne aresztują nocą Prymasa Polski. Rozpoczyna się ponadtrzyletnie internowanie, symbol nacisku państwa na Kościół.
Esordio cinematografico di Andrzej Wajda con Pokolenie
Con Pokolenie Wajda debutta nel lungometraggio, aprendo un percorso decisivo per il cinema polacco del dopoguerra.
Debiut Andrzeja Wajdy filmem Pokolenie
Filmem Pokolenie Andrzej Wajda debiutuje w kinie pełnometrażowym, rozpoczynając ważny etap powojennej kinematografii polskiej.
Zbigniew Herbert pubblica Struna światła
Esce il primo volume poetico di Zbigniew Herbert, destinato a diventare una delle voci più importanti della poesia polacca.
Debiut książkowy Herberta: Struna światła
Ukazuje się pierwszy tom poetycki Zbigniewa Herberta, jednego z najważniejszych twórców polskiej poezji XX wieku.
Marek Hłasko pubblica Pierwszy krok w chmurach
La raccolta di racconti dà voce a personaggi marginali e al disagio della Polonia del dopoguerra.
Marek Hłasko wydaje Pierwszy krok w chmurach
Zbiór opowiadań pokazuje ludzi z marginesu i rozczarowania rzeczywistością powojennej Polski.
Prima edizione del festival Autunno di Varsavia
A Varsavia nasce il festival internazionale di musica contemporanea che diventerà un luogo centrale del dialogo musicale europeo.
Pierwsza edycja festiwalu Warszawska Jesień
W Warszawie odbywa się pierwsza edycja międzynarodowego festiwalu muzyki współczesnej, który stanie się ważnym forum muzycznego dialogu.
Proteste operaie di Poznań
La protesta degli operai di Poznań viene repressa con l’uso delle armi.
Poznański Czerwiec 1956
Protest robotników Poznania zostaje stłumiony z użyciem broni.
Voti di Jasna Góra della nazione polacca
A Częstochowa vengono pronunciati i voti della nazione elaborati dal primate Wyszyński durante l’internamento; il cardinale non può partecipare alla celebrazione.
Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego
Na Jasnej Górze zostają złożone Śluby Narodu opracowane przez internowanego prymasa Wyszyńskiego; kardynał nie może uczestniczyć w uroczystości.
Solidarietà di Budapest con la Polonia
La manifestazione ungherese presso il monumento di Józef Bem apre la rivoluzione del 1956.
Solidarność Budapesztu z Polską
Węgierska demonstracja pod pomnikiem Józefa Bema staje się początkiem rewolucji 1956 roku.
Kanał di Wajda e la Scuola polacca di cinema
Kanał di Andrzej Wajda, dedicato all’Insurrezione di Varsavia, ottiene un importante riconoscimento al Festival di Cannes.
Kanał Wajdy i Polska Szkoła Filmowa
Kanał Andrzeja Wajdy, poświęcony Powstaniu Warszawskiemu, zdobywa ważne wyróżnienie na festiwalu w Cannes.
Esordio cinematografico di Wojciech Kilar con Narciarze
Kilar compone la musica per il cortometraggio documentario Narciarze di Natalia Brzozowska: è il suo esordio nel cinema.
Debiut filmowy Wojciecha Kilara w Narciarzach
Wojciech Kilar komponuje muzykę do krótkometrażowego dokumentu Narciarze Natalii Brzozowskiej. To jego debiut w muzyce filmowej.
Wajda realizza Popiół i diament
Popiół i diament racconta i dilemmi morali e politici della Polonia nell’immediato dopoguerra, diventando un classico del cinema.
Wajda realizuje Popiół i diament
Popiół i diament ukazuje moralne i polityczne dylematy powojennej Polski i staje się klasyką kina.
Penderecki compone il Treno per le vittime di Hiroshima
La composizione per archi, inizialmente concepita con un titolo diverso, diventa un simbolo dell’avanguardia musicale polacca.
Penderecki komponuje Tren Ofiarom Hiroszimy
Utwór na instrumenty smyczkowe, pierwotnie noszący inny tytuł, staje się jednym z symboli polskiej awangardy muzycznej.
Nascita di Andrzej Stasiuk
Nasce lo scrittore che racconterà i paesaggi umani e geografici dell’Europa centro-orientale.
Narodziny Andrzeja Stasiuka
Rodzi się pisarz, który będzie opisywać krajobrazy i doświadczenia ludzi Europy Środkowo-Wschodniej.
Morte del regista Andrzej Munk
Andrzej Munk muore in un incidente automobilistico nei pressi di Łowicz, lasciando incompiuto il film Pasażerka.
Śmierć reżysera Andrzeja Munka
Andrzej Munk ginie w wypadku samochodowym w okolicach Łowicza, pozostawiając niedokończony film Pasażerka.
Prima di Nóż w wodzie con la musica di Krzysztof Komeda
Esce il lungometraggio di Roman Polański Nóż w wodzie. La colonna sonora jazz di Krzysztof Komeda diventa un esempio significativo dell’incontro tra cinema e jazz polacco.
Premiera Noża w wodzie z muzyką Krzysztofa Komedy
Odbywa się premiera filmu Romana Polańskiego Nóż w wodzie. Jazzowa muzyka Krzysztofa Komedy stanowi ważny przykład połączenia polskiego kina z jazzem.
Morte di Józef Franczak «Lalek»
Józef Franczak „Lalek”, uno degli ultimi partigiani della clandestinità indipendentista polacca ancora in armi, muore durante un’operazione delle forze di sicurezza presso Majdan Kozic Górnych.
Śmierć Józefa Franczaka „Lalka”
Józef Franczak „Lalek”, jeden z ostatnich partyzantów polskiego podziemia niepodległościowego pozostających pod bronią, ginie podczas obławy sił bezpieczeństwa w Majdanie Kozic Górnych.
Riconoscimento internazionale degli Abakan
Alla Biennale di San Paolo Magdalena Abakanowicz ottiene un importante riconoscimento per le sue sculture tessili, chiamate Abakan.
Międzynarodowy sukces Abakanów
Na Biennale w São Paulo Magdalena Abakanowicz zdobywa ważne wyróżnienie za przestrzenne tkaniny artystyczne zwane abakanami.
Il manoscritto trovato a Saragozza di Wojciech Jerzy Has
Il film fantastico di Has, tratto dall’opera di Jan Potocki, diventa uno dei titoli più originali del cinema polacco.
Rękopis znaleziony w Saragossie Wojciecha Jerzego Hasa
Fantastyczny film Hasa według powieści Jana Potockiego staje się jednym z najbardziej oryginalnych dzieł polskiego kina.
Messaggio dei vescovi polacchi ai vescovi tedeschi
Durante il Concilio Vaticano II i vescovi polacchi firmarono una lettera ai vescovi tedeschi, divenuta simbolo del percorso di riconciliazione fra le due nazioni.
Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich
Podczas Soboru Watykańskiego II polscy biskupi podpisali list do biskupów niemieckich, który stał się symbolem drogi pojednania między oboma narodami.
Inizio delle celebrazioni del Millennio del Battesimo della Polonia
A Gniezno il cardinale Stefan Wyszyński inaugurò le celebrazioni ecclesiali del millennio del battesimo della Polonia, in un clima di tensione con le autorità comuniste.
Rozpoczęcie obchodów Milenium Chrztu Polski
W Gnieźnie kardynał Stefan Wyszyński zainaugurował kościelne obchody tysiąclecia chrztu Polski, w atmosferze napięcia z władzami komunistycznymi.
Celebrazioni del Millennio a Jasna Góra
Nel santuario di Częstochowa si tennero le principali celebrazioni religiose del Millennio del Battesimo della Polonia, con una grande partecipazione di fedeli.
Centralne uroczystości milenijne na Jasnej Górze
Na Jasnej Górze w Częstochowie odbyły się główne uroczystości religijne Milenium Chrztu Polski z licznym udziałem wiernych.
Nascita di Joanna Bator
Nasce a Wałbrzych la futura autrice di romanzi sulla memoria familiare, l’identità e la società contemporanea.
Narodziny Joanny Bator
W Wałbrzychu rodzi się przyszła autorka powieści o pamięci rodzinnej, tożsamości i współczesnym społeczeństwie.
Campagna antisemita e migrazione forzata
La campagna antisemita del regime comunista contribuisce all’espulsione o partenza di migliaia di cittadini polacchi di origine ebraica.
Kampania antysemicka i przymusowa emigracja
Antysemicka kampania władz komunistycznych prowadzi do wyjazdu lub wypchnięcia z kraju tysięcy obywateli polskich pochodzenia żydowskiego.
Proteste studentesche del Marzo 1968
Le proteste studentesche si intrecciano con repressioni e una campagna antisemita del regime.
Protesty studenckie Marca 1968
Protestom studenckim towarzyszą represje i antysemicka kampania władz.
Struktura kryształu e la collaborazione Kilar–Zanussi
Il film Struktura kryształu segna l’inizio della lunga collaborazione artistica tra il regista Krzysztof Zanussi e il compositore Wojciech Kilar.
Struktura kryształu i współpraca Kilara z Zanussim
Film Struktura kryształu rozpoczyna wieloletnią współpracę artystyczną reżysera Krzysztofa Zanussiego z kompozytorem Wojciechem Kilarem.
Morte di Marek Hłasko
Muore a Wiesbaden Marek Hłasko, figura letteraria associata alla ribellione e alla disillusione del dopoguerra.
Śmierć Marka Hłaski
W Wiesbaden umiera Marek Hłasko, pisarz kojarzony z buntem i rozczarowaniem powojennego pokolenia.
Morte di Witold Gombrowicz
Muore a Vence Witold Gombrowicz, una delle voci più originali della letteratura polacca del Novecento.
Śmierć Witolda Gombrowicza
W Vence umiera Witold Gombrowicz, jeden z najbardziej oryginalnych polskich pisarzy XX wieku.
Morte del generale Władysław Anders
Anders muore a Londra. Secondo la sua volontà viene sepolto nel cimitero militare polacco di Montecassino, accanto ai suoi soldati.
Śmierć generała Władysława Andersa
Anders umiera w Londynie. Zgodnie ze swoją wolą zostaje pochowany na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino, pośród swoich żołnierzy.
Proteste operaie sul Baltico
Le proteste contro i rincari sulla costa baltica sono represse dalle forze statali.
Grudzień 1970 na Wybrzeżu
Protesty przeciw podwyżkom cen na Wybrzeżu są tłumione przez siły państwowe.
Inizio degli scioperi delle operaie tessili di Łódź
Le proteste nelle fabbriche tessili contro salari bassi e rincari alimentari si allargano, con un ruolo decisivo delle lavoratrici.
Początek strajków łódzkich włókniarek
Protesty w zakładach włókienniczych przeciw niskim płacom i podwyżkom cen żywności rozszerzają się, a kluczową rolę odgrywają robotnice.
Le operaie di Łódź ottengono concessioni sui prezzi
Dopo giorni di scioperi, il governo annuncia il ritiro dei rincari dei generi alimentari; la mobilitazione delle lavoratrici contribuisce in modo decisivo alla decisione.
Zwycięstwo łódzkich włókniarek
Po dniach strajków rząd ogłasza cofnięcie podwyżek cen żywności; protest łódzkich robotnic ma decydujący wpływ na tę decyzję.
Beatificazione di Massimiliano Kolbe
Papa Paolo VI beatifica padre Massimiliano Kolbe, francescano polacco morto ad Auschwitz nel 1941.
Beatyfikacja Maksymiliana Kolbego
Papież Paweł VI beatyfikuje o. Maksymiliana Kolbego, polskiego franciszkanina zamordowanego w Auschwitz w 1941 roku.
Annullamento della decisione sulla cittadinanza di Anders
Il Consiglio dei ministri della Repubblica Popolare Polacca annulla le decisioni del 1946 che avevano privato della cittadinanza Anders e altri ufficiali, quando il generale era già morto.
Uchylenie uchwały o pozbawieniu Andersa obywatelstwa
Rada Ministrów PRL uchyla uchwały z 1946 roku o pozbawieniu obywatelstwa Andersa i innych oficerów. Generał nie doczekał tej decyzji.
Pubblicazione di Pan Cogito di Herbert
La raccolta introduce una delle figure poetiche più riconoscibili della letteratura polacca contemporanea.
Ukazuje się Pan Cogito Zbigniewa Herberta
Tom wprowadza jednego z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów polskiej poezji współczesnej.
Wojciech Kilar compone Krzesany
Il poema sinfonico ispirato al folclore dei Tatra segna una svolta nella produzione di Kilar.
Wojciech Kilar komponuje Krzesanego
Poemat symfoniczny inspirowany folklorem tatrzańskim wyznacza ważny zwrot w twórczości Kilara.
Prima di Ziemia obiecana di Wajda con musica di Kilar
Arriva nelle sale Ziemia obiecana di Andrzej Wajda, ambientato nella Łódź industriale. La musica di Wojciech Kilar, premiata al festival cinematografico polacco del 1975, contribuisce in modo decisivo all’atmosfera del film.
Premiera Ziemi obiecanej Wajdy z muzyką Kilara
Do kin wchodzi Ziemia obiecana Andrzeja Wajdy, ukazująca przemysłową Łódź. Muzyka Wojciecha Kilara, nagrodzona na festiwalu polskich filmów w 1975 roku, współtworzy wyjątkową atmosferę obrazu.
Proteste di Radom e Ursus
Gli operai protestano contro l’aumento dei prezzi; seguono repressioni.
Protesty w Radomiu i Ursusie
Robotnicy protestują przeciw podwyżkom cen, po czym następują represje.
Hanna Krall pubblica Zdążyć przed Panem Bogiem
Il reportage-dialogo con Marek Edelman rinnova il modo di raccontare la memoria del ghetto di Varsavia.
Ukazuje się Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall
Reportaż oparty na rozmowach z Markiem Edelmanem zmienia sposób opowiadania o pamięci getta warszawskiego.
Elezione di Giovanni Paolo II
Il cardinale Karol Wojtyła viene eletto papa con il nome di Giovanni Paolo II.
Wybór Jana Pawła II
Kardynał Karol Wojtyła zostaje wybrany papieżem i przyjmuje imię Jan Paweł II.
Pubblicazione clandestina di Mała apokalipsa
Il romanzo di Tadeusz Konwicki esce nel circuito editoriale indipendente e racconta in forma grottesca la Polonia comunista.
Drugioobiegowe wydanie Małej apokalipsy
Powieść Tadeusza Konwickiego ukazuje się w drugim obiegu i w groteskowy sposób opisuje realia PRL.
Omelia di Giovanni Paolo II in piazza della Vittoria a Varsavia
Durante il primo pellegrinaggio in patria Giovanni Paolo II celebrò la Messa nella piazza della Vittoria a Varsavia, pronunciando un’omelia diventata simbolo di speranza per molti polacchi.
Homilia Jana Pawła II na placu Zwycięstwa w Warszawie
Podczas pierwszej pielgrzymki do ojczyzny Jan Paweł II odprawił Mszę Świętą na placu Zwycięstwa w Warszawie i wygłosił homilię, która dla wielu Polaków stała się symbolem nadziei.
Primo pellegrinaggio di Giovanni Paolo II in Polonia
Inizia lo storico viaggio del papa nella sua patria.
Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski
Rozpoczyna się historyczna pielgrzymka papieża do ojczyzny.
Nascita di Szczepan Twardoch
Nasce lo scrittore che esplorerà nella narrativa i rapporti tra identità, storia e cultura slesiana.
Narodziny Szczepana Twardocha
Rodzi się pisarz podejmujący w powieściach temat tożsamości, historii oraz kultury śląskiej.
Nobel per la letteratura a Czesław Miłosz
Czesław Miłosz viene insignito del premio Nobel per la letteratura; la sua poesia acquista nuova risonanza internazionale.
Literacka Nagroda Nobla dla Czesława Miłosza
Czesław Miłosz otrzymuje literacką Nagrodę Nobla; jego poezja zyskuje jeszcze większy międzynarodowy rozgłos.
Inizio dello sciopero ai cantieri navali di Danzica
Comincia lo sciopero nei cantieri navali di Danzica, avviato anche per chiedere il reintegro di Anna Walentynowicz. La protesta dà impulso all’ondata di scioperi dell’agosto 1980 e al futuro movimento Solidarność.
Początek strajku w Stoczni Gdańskiej
Rozpoczyna się strajk w Stoczni Gdańskiej, którego postulaty obejmują m.in. przywrócenie do pracy Anny Walentynowicz. Protest zapoczątkowuje falę sierpniowych strajków i toruje drogę ruchowi „Solidarność”.
Accordi di Danzica
Gli accordi tra scioperanti e autorità aprono la strada a Solidarność.
Porozumienia sierpniowe w Gdańsku
Porozumienia strajkujących z władzami otwierają drogę do powstania Solidarności.
Fondazione del sindacato Solidarność
A Danzica, rappresentanti dei comitati sindacali di tutta la Polonia decidono di costituire un sindacato nazionale indipendente, NSZZ «Solidarność», e istituiscono la Commissione nazionale di coordinamento.
Powstanie NSZZ „Solidarność”
W Gdańsku przedstawiciele komitetów związkowych z całej Polski podejmują decyzję o utworzeniu ogólnopolskiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” i powołują Krajową Komisję Porozumiewawczą.
Registrazione ufficiale di Solidarność
La Corte suprema polacca dispone la registrazione di NSZZ «Solidarność» e annulla le modifiche al suo statuto introdotte in precedenza dal tribunale di Varsavia. È una tappa decisiva nel riconoscimento legale del sindacato indipendente.
Rejestracja NSZZ „Solidarność”
Sąd Najwyższy rejestruje NSZZ „Solidarność” i uchyla zmiany w statucie związku wprowadzone wcześniej przez sąd w Warszawie. To przełomowy moment w prawnym uznaniu niezależnego związku zawodowego.
Człowiek z żelaza di Wajda vince la Palma d’oro
Il film di Wajda legato al movimento Solidarność riceve la Palma d’oro al Festival di Cannes.
Człowiek z żelaza Wajdy zdobywa Złotą Palmę
Film Wajdy związany z ruchem Solidarności otrzymuje Złotą Palmę na festiwalu w Cannes.
Morte del cardinale Stefan Wyszyński
Morì a Varsavia il primate Stefan Wyszyński, figura centrale della Chiesa polacca durante il periodo comunista, ricordato come il Primate del Millennio.
Śmierć kardynała Stefana Wyszyńskiego
W Warszawie zmarł prymas Stefan Wyszyński, jedna z najważniejszych postaci Kościoła w Polsce okresu komunistycznego, zwany Prymasem Tysiąclecia.
Introduzione della legge marziale
Le autorità comuniste introducono la legge marziale e reprimono l’opposizione.
Wprowadzenie stanu wojennego
Władze komunistyczne wprowadzają stan wojenny i represjonują opozycję.
Repressione alla miniera Wujek
Durante la legge marziale, le forze di sicurezza reprimono lo sciopero dei minatori della miniera Wujek a Katowice. Nove minatori vengono uccisi, diventando simboli della repressione del regime comunista.
Pacyfikacja kopalni „Wujek”
Podczas stanu wojennego siły bezpieczeństwa pacyfikują strajk górników kopalni „Wujek” w Katowicach. Ginie dziewięciu górników, którzy stają się symbolem represji władz komunistycznych.
Canonizzazione di Massimiliano Kolbe
Giovanni Paolo II canonizza Massimiliano Kolbe in Piazza San Pietro, riconoscendo la testimonianza del francescano morto ad Auschwitz.
Kanonizacja Maksymiliana Kolbego
Jan Paweł II kanonizuje Maksymiliana Kolbego na placu św. Piotra, uznając świadectwo franciszkanina, który zginął w Auschwitz.
Morte di Artur Rubinstein
Il grande pianista nato a Łódź muore a Ginevra, dopo una lunga carriera internazionale.
Śmierć Artura Rubinsteina
W Genewie umiera wielki pianista urodzony w Łodzi, po wieloletniej karierze międzynarodowej.
Nascita di Dorota Masłowska
Nasce la scrittrice che rinnoverà il linguaggio della narrativa polacca all’inizio del XXI secolo.
Narodziny Doroty Masłowskiej
Rodzi się autorka, która na początku XXI wieku odnowi język polskiej prozy.
Revoca della legge marziale in Polonia
Le autorità della Repubblica Popolare Polacca revocano formalmente la legge marziale introdotta il 13 dicembre 1981. La fine del provvedimento non comporta tuttavia la cessazione delle restrizioni politiche.
Zniesienie stanu wojennego w Polsce
Władze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej formalnie znoszą stan wojenny wprowadzony 13 grudnia 1981 roku. Nie oznacza to jednak końca ograniczeń politycznych i represji.
Assassinio di padre Jerzy Popiełuszko
Il sacerdote legato a Solidarność viene assassinato da funzionari della polizia segreta.
Zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki
Kapłan związany z Solidarnością zostaje zamordowany przez funkcjonariuszy SB.
Prima di Kronika wypadków miłosnych con musica di Kilar
Esce il film di Andrzej Wajda tratto dal romanzo di Tadeusz Konwicki. La musica di Wojciech Kilar accompagna il racconto nostalgico della regione di Vilnius prima della Seconda guerra mondiale.
Premiera Kroniki wypadków miłosnych z muzyką Kilara
Premiera filmu Andrzeja Wajdy na podstawie powieści Tadeusza Konwickiego. Muzyka Wojciecha Kilara towarzyszy nostalgicznej opowieści o Wileńszczyźnie w przededniu II wojny światowej.
Il Dekalog di Krzysztof Kieślowski
La serie di dieci film di Kieślowski esplora grandi dilemmi morali nella vita quotidiana della Polonia contemporanea.
Dekalog Krzysztofa Kieślowskiego
Cykl dziesięciu filmów Kieślowskiego bada dylematy moralne w codziennym życiu współczesnej Polski.
Inizio della Tavola Rotonda
Cominciano i negoziati tra autorità e opposizione per la trasformazione politica.
Rozpoczęcie obrad Okrągłego Stołu
Rozpoczynają się rozmowy władz i opozycji o przemianach politycznych.
Conclusione degli accordi della Tavola Rotonda
Si concludono i negoziati che aprono la strada alle elezioni del giugno 1989.
Zakończenie obrad Okrągłego Stołu
Kończą się negocjacje otwierające drogę do wyborów czerwcowych 1989 roku.
Elezioni del 4 giugno
Le elezioni parzialmente libere producono una grande vittoria dell’opposizione di Solidarność.
Wybory 4 czerwca
Częściowo wolne wybory przynoszą wielkie zwycięstwo opozycji solidarnościowej.
Tadeusz Mazowiecki alla guida del governo
Il Sejm designa Mazowiecki primo ministro, segnando una svolta nella transizione democratica.
Tadeusz Mazowiecki na czele rządu
Sejm powołuje Mazowieckiego na premiera, co stanowi przełom w przemianach demokratycznych.
Prima di Korczak di Wajda con musica di Kilar
Viene presentato Korczak di Andrzej Wajda, dedicato agli ultimi anni della vita del pedagogo Janusz Korczak. La colonna sonora è firmata da Wojciech Kilar.
Premiera Korczaka Wajdy z muzyką Kilara
Odbywa się premiera Korczaka Andrzeja Wajdy, filmu o ostatnich latach życia pedagoga Janusza Korczaka. Muzykę skomponował Wojciech Kilar.
Morte di Tadeusz Kantor
Muore a Cracovia Tadeusz Kantor, figura fondamentale dell’avanguardia artistica e teatrale del Novecento.
Śmierć Tadeusza Kantora
W Krakowie umiera Tadeusz Kantor, jedna z najważniejszych postaci polskiej awangardy plastycznej i teatralnej.
La musica di Kilar per Dracula di Coppola
Wojciech Kilar compone la colonna sonora di Dracula di Francis Ford Coppola: una delle sue opere cinematografiche più conosciute a livello internazionale.
Muzyka Kilara do Draculi Coppoli
Wojciech Kilar komponuje muzykę do Draculi Francisa Forda Coppoli, jednej ze swoich najbardziej rozpoznawalnych na świecie ścieżek dźwiękowych.
Morte di Witold Lutosławski
A Varsavia muore il compositore che ha segnato in profondità la musica polacca del Novecento.
Śmierć Witolda Lutosławskiego
W Warszawie umiera kompozytor, który wywarł ogromny wpływ na polską muzykę XX wieku.
Olga Tokarczuk pubblica Prawiek i inne czasy
Il romanzo consolida la voce narrativa di Tokarczuk, unendo dimensione locale, mito e memoria.
Ukazuje się Prawiek i inne czasy Olgi Tokarczuk
Powieść umacnia pozycję Tokarczuk, łącząc lokalność, mit i pamięć.
Nobel per la letteratura a Wisława Szymborska
Wisława Szymborska riceve il Nobel per una poesia capace di unire ironia, precisione e riflessione sull’esistenza.
Literacka Nagroda Nobla dla Wisławy Szymborskiej
Wisława Szymborska otrzymuje literacką Nagrodę Nobla za poezję łączącą ironię, precyzję i refleksję nad ludzkim losem.
Morte di Krzysztof Kieślowski
Muore a Varsavia Krzysztof Kieślowski, uno dei registi polacchi più conosciuti nel cinema internazionale.
Śmierć Krzysztofa Kieślowskiego
W Warszawie umiera Krzysztof Kieślowski, jeden z najbardziej rozpoznawalnych na świecie polskich reżyserów.
Adozione della Costituzione polacca
L’Assemblea nazionale adotta la nuova Costituzione della Repubblica di Polonia.
Uchwalenie Konstytucji RP
Zgromadzenie Narodowe uchwala nową Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej.
Morte di Zbigniew Herbert
Muore a Varsavia Zbigniew Herbert, poeta e saggista, autore di Pan Cogito.
Śmierć Zbigniewa Herberta
W Warszawie umiera Zbigniew Herbert, poeta i eseista, twórca Pana Cogito.
Ingresso della Polonia nella NATO
La Polonia diventa membro dell’Alleanza Atlantica.
Przystąpienie Polski do NATO
Polska zostaje członkiem Sojuszu Północnoatlantyckiego.
Prima di Pan Tadeusz di Wajda con la polacca di Kilar
Esce nelle sale polacche Pan Tadeusz di Andrzej Wajda, adattamento del poema di Adam Mickiewicz. La celebre polacca di Wojciech Kilar diventa uno dei temi musicali più riconoscibili del cinema polacco.
Premiera Pana Tadeusza Wajdy z polonezem Kilara
Do polskich kin trafia Pan Tadeusz Andrzeja Wajdy, ekranizacja poematu Adama Mickiewicza. Słynny polonez Wojciecha Kilara staje się jednym z najbardziej rozpoznawalnych tematów muzycznych polskiego kina.
Canonizzazione di suor Faustina Kowalska
Giovanni Paolo II canonizzò suor Faustina Kowalska in piazza San Pietro, contribuendo alla diffusione mondiale del culto della Divina Misericordia.
Kanonizacja siostry Faustyny Kowalskiej
Jan Paweł II kanonizował siostrę Faustynę Kowalską na placu Świętego Piotra, przyczyniając się do upowszechnienia kultu Miłosierdzia Bożego na świecie.
Morte del regista Wojciech Jerzy Has
Muore a Łódź Wojciech Jerzy Has, regista noto per il suo linguaggio cinematografico onirico e surreale.
Śmierć reżysera Wojciecha Jerzego Hasa
W Łodzi umiera Wojciech Jerzy Has, reżyser znany z onirycznego i surrealistycznego języka filmowego.
Esordio romanzesco di Dorota Masłowska
Esce Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną, romanzo dalla lingua innovativa che segna il dibattito letterario polacco.
Debiut powieściowy Doroty Masłowskiej
Ukazuje się Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną, językowo nowatorska powieść szeroko komentowana w Polsce.
Dedicazione del santuario della Divina Misericordia a Łagiewniki
Durante il pellegrinaggio in Polonia Giovanni Paolo II dedicò la nuova basilica del santuario della Divina Misericordia a Cracovia-Łagiewniki.
Poświęcenie sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach
Podczas pielgrzymki do Polski Jan Paweł II poświęcił nową bazylikę sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach.
Prima di Zemsta di Wajda con musica di Kilar
Arriva nei cinema Zemsta di Andrzej Wajda, dal testo teatrale di Aleksander Fredro, con la colonna sonora composta da Wojciech Kilar.
Premiera Zemsty Wajdy z muzyką Kilara
Do kin wchodzi Zemsta Andrzeja Wajdy, ekranizacja komedii Aleksandra Fredry, z muzyką skomponowaną przez Wojciecha Kilara.
Andrzej Stasiuk pubblica Jadąc do Babadag
Un libro di viaggio e riflessione sui territori dell’Europa centro-orientale, premiato con il Nike nel 2005.
Ukazuje się Jadąc do Babadag Andrzeja Stasiuka
Książka podróżniczo-eseistyczna o Europie Środkowo-Wschodniej, nagrodzona Nike w 2005 roku.
Ingresso nell’Unione europea
La Polonia entra ufficialmente nell’Unione europea.
Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej
Polska oficjalnie wstępuje do Unii Europejskiej.
Morte di Czesław Miłosz
Muore a Cracovia Czesław Miłosz, poeta e Nobel della letteratura del 1980.
Śmierć Czesława Miłosza
W Krakowie umiera Czesław Miłosz, poeta i laureat literackiej Nagrody Nobla z 1980 roku.
Morte di Zdzisław Beksiński
Muore a Varsavia Zdzisław Beksiński, artista noto per dipinti visionari e sperimentazioni fotografiche.
Śmierć Zdzisława Beksińskiego
W Warszawie umiera Zdzisław Beksiński, twórca niezwykłych obrazów wizyjnych i eksperymentalnych fotografii.
Morte di Giovanni Paolo II
Muore a Roma Giovanni Paolo II, primo papa polacco.
Śmierć Jana Pawła II
W Rzymie umiera Jan Paweł II, pierwszy papież Polak.
Morte di Stanisław Lem
Muore a Cracovia Stanisław Lem, autore di Solaris e grande interprete delle questioni poste dalla scienza e dalla tecnologia.
Śmierć Stanisława Lema
W Krakowie umiera Stanisław Lem, autor „Solaris” i wybitny myśliciel podejmujący zagadnienia nauki i techniki.
Catastrofe di Smoleńsk
Nella catastrofe aerea muoiono il presidente Lech Kaczyński e numerosi rappresentanti dello Stato.
Katastrofa smoleńska
W katastrofie lotniczej giną prezydent Lech Kaczyński i liczni przedstawiciele państwa.
Beatificazione di padre Jerzy Popiełuszko
A Varsavia viene beatificato il sacerdote Jerzy Popiełuszko, cappellano di Solidarność ucciso nel 1984 da funzionari dei servizi di sicurezza comunisti.
Beatyfikacja ks. Jerzego Popiełuszki
W Warszawie odbywa się beatyfikacja ks. Jerzego Popiełuszki, duszpasterza Solidarności zamordowanego w 1984 roku przez funkcjonariuszy komunistycznej bezpieki.
Morte di Henryk Mikołaj Górecki
A Katowice muore il compositore della Sinfonia dei canti dolorosi, conosciuta e amata anche al di fuori delle sale da concerto.
Śmierć Henryka Mikołaja Góreckiego
W Katowicach umiera kompozytor Symfonii pieśni żałosnych, znanej także poza tradycyjnymi salami koncertowymi.
Beatificazione di Giovanni Paolo II
Papa Benedetto XVI beatifica Giovanni Paolo II in Piazza San Pietro a Roma, davanti a fedeli provenienti da tutto il mondo.
Beatyfikacja Jana Pawła II
Papież Benedykt XVI beatyfikuje Jana Pawła II na placu św. Piotra w Rzymie w obecności wiernych przybyłych z całego świata.
Morte di Wisława Szymborska
Muore a Cracovia Wisława Szymborska, premio Nobel per la letteratura del 1996.
Śmierć Wisławy Szymborskiej
W Krakowie umiera Wisława Szymborska, laureatka literackiej Nagrody Nobla z 1996 roku.
Morte di Wojciech Kilar
Kilar muore a Katowice, lasciando opere sinfoniche, religiose e musiche per il cinema legate anche ai film di Andrzej Wajda.
Śmierć Wojciecha Kilara
Kilar umiera w Katowicach, pozostawiając muzykę symfoniczną, religijną i filmową, także do filmów Andrzeja Wajdy.
Olga Tokarczuk pubblica Księgi Jakubowe
Il grande romanzo storico rilegge la complessità religiosa e culturale della Confederazione polacco-lituana.
Ukazują się Księgi Jakubowe Olgi Tokarczuk
Monumentalna powieść historyczna opowiada o religijnej i kulturowej różnorodności dawnej Rzeczypospolitej.
Canonizzazione di Giovanni Paolo II
Papa Francesco proclama santi Giovanni Paolo II e Giovanni XXIII durante una celebrazione in Piazza San Pietro.
Kanonizacja Jana Pawła II
Papież Franciszek ogłasza świętymi Jana Pawła II i Jana XXIII podczas uroczystości na placu św. Piotra.
Apertura della mostra permanente del Museo POLIN
A Varsavia viene inaugurata la mostra permanente sulla millenaria storia degli ebrei polacchi.
Otwarcie wystawy stałej Muzeum POLIN
W Warszawie otwarto wystawę stałą poświęconą tysiącletniej historii Żydów polskich.
Morte di Andrzej Wajda
A Varsavia muore Andrzej Wajda, premio Oscar alla carriera e autore di opere che hanno interpretato la storia polacca.
Śmierć Andrzeja Wajdy
W Warszawie umiera Andrzej Wajda, laureat honorowego Oscara, autor filmów opowiadających o historii Polski.
Morte di Magdalena Abakanowicz
Muore a Varsavia Magdalena Abakanowicz, celebre per le installazioni tessili e le figure scultoree.
Śmierć Magdaleny Abakanowicz
W Warszawie umiera Magdalena Abakanowicz, słynąca z przestrzennych tkanin i rzeźbiarskich przedstawień postaci.
Annuncio del Nobel per Olga Tokarczuk
L’Accademia svedese annuncia l’assegnazione a Olga Tokarczuk del Nobel per la letteratura 2018, conferito nel 2019.
Ogłoszenie Nagrody Nobla dla Olgi Tokarczuk
Akademia Szwedzka ogłasza przyznanie Oldze Tokarczuk literackiej Nagrody Nobla za rok 2018, ogłoszonej w 2019 roku.
Morte di Krzysztof Penderecki
A Cracovia muore uno dei compositori polacchi più noti a livello internazionale, importante figura dell’avanguardia e della musica sacra.
Śmierć Krzysztofa Pendereckiego
W Krakowie umiera jeden z najbardziej znanych na świecie polskich kompozytorów, ważny twórca awangardy i muzyki sakralnej.
Beatificazione del cardinale Stefan Wyszyński
A Varsavia il primate Stefan Wyszyński viene proclamato beato insieme a madre Elżbieta Róża Czacka.
Beatyfikacja kardynała Stefana Wyszyńskiego
W Warszawie odbywa się beatyfikacja prymasa Stefana Wyszyńskiego oraz matki Elżbiety Róży Czackiej.
Presto nuovi avvenimenti storici. Wkrótce pojawią się nowe wydarzenia historyczne.

